Mijn denkwerk over het omslag is klaar

Uitvinden wat je wilt is een van de lastigste klussen in je leven. Dat geldt voor je relatie, je loopbaan en je woonplaats. Pragmatisch het meest voor de hand liggende kiezen, betekent alleen uitstel. Ooit dringt de vraag zich op of je je nog verder moet aanpassen aan je partner, je energie moet blijven besteden aan je huidige baan of je geld moet besteden aan het opknappen van een huis dat eigenlijk maar half bevalt.  
 

Kijken en piekeren
Het bovenstaande geldt ook voor de kaft van je roman. Tot november vorig jaar hoopte ik dat een van de zeventien aangeschreven uitgevers met een mooie kaft zou komen. Na de zeventien afwijzingen moest ik zelf bepalen wat ik wilde. Die vraag werd steeds prangender toen ik besefte dat de verkoop van het boek in belangrijke mate zou afhangen van het omslag. Ik heb gepiekerd, bekroonde omslagen bekeken, geblogd over het onderwerp. Machteloos en gefrustreerd zag ik de maanden verstrijken.
  
Inhoudelijk lokken
Ik aarzelde om ontwerpers te benaderen, omdat ik vreesde dat hun kunstwerken weinig zouden ingaan op het verhaal. Hoe dat anders zou moeten, wist ik echter niet. Tot ik een artikel las over schilders uit de Gouden Eeuw. Zo laat Vermeer op Brieflezende vrouw zien dat de partner van de lezeres haar serieus neemt. Hij heeft twee kantjes geschreven. Eén houdt de vrouw in haar hand en een ligt voor haar op tafel. De landkaart op de achtergrond betekent dat hij schrijft omdat hij op reis is. Het parelsnoer geeft aan dat de vrouw zich graag mooi maakt, we nemen aan voor haar echtgenoot of vriend. Door een trouwring af te beelden, had Vermeer duidelijkheid kunnen scheppen, maar hij houdt het liever spannend.
Op zo’n 17-eeuwse manier wil ik de lezer met het omslag mijn boek binnenlokken. Een kleine promotie draait om een man in de zestig die worstelt met zijn lichaam, zijn relatie en zijn werk. Daar kon ik beelden bij bedenken. Ik maakte zelfs een ruwe schets van de kaft. Nu durf ik wel met een ontwerper in zee te gaan. Het denkwerk van mijn kant is gedaan.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Huwelijk niet langer vermolmde structuur

Een aantal life events komt in Een kleine promotie niet voor, waaronder het huwelijk. Aangezien één van de drie verhaallijnen de relatie van de hoofdpersoon is, lijkt dat vreemd. Sebas en Claudia zijn echter in de jaren zeventig gevormd en beschouwden het huwelijk als een van de vermolmde structuren. Exclusieve relaties waren passé en de theatrale huwelijkssluiting een leeg ritueel. 

  
Kostwinnersvrijstelling
Ik denk dat mijn hoofdpersoon is getrouwd om vrijstelling van militaire dienst te krijgen, net als de schrijver van dit blog. Wegens kostwinnerschap, want de man verdiende de kost voor de vrouw. Het stel zal voor de wet zijn getrouwd, op maandag, want dan was het gratis. En zonder dat de ouders het wisten, om discussies over aard van de ceremonie (burgerlijk of kerkelijk) en de gastenlijst te voorkomen. En over de cadeaulijst, waar dan een zilveren suikerschep op moest en andere overbodige dingen. Er wás namelijk geen ceremonie en de enige twee gasten kregen na hun getuigenhandtekening van het bruidspaar een kop koffie kado. Met een roze glacé koek, want vrijstelling van militaire dienst was iets om te vieren.
  
Veelbetekenende vernieuwing
De terugkeer van de theatrale huwelijksviering vond ik verbijsterend, tot het huwelijk van mijn oudste zoon met de vrouw waarmee hij al een tijd samenwoont. Als locatie was een sprookjesachtig kasteeltje gekozen. De bruid zou een zorgvuldig gekozen huwelijksjurk dragen. Een witte natuurlijk, waarin haar vader haar zou weggeven. Ik was verbijsterd dat een 30-jarige carrièrevrouw zich liet weggeven als een bezitting. Tot ik hoorde dat zij dat zelf aan haar vader gevraagd had. Het was háár besluit geweest, genomen in samenspraak met mijn zoon. Die werd door mijn echtgenote Angeline naar de trouwambtenaar geleid. Een veelbetekenende innovatie.
  
Gast en getuige
De voornaamste vernieuwing was de tone of voice. De gasten waren de getuigen van de start van een mooie maar gewaagde onderneming. De moeders evalueerden voor het publiek de match, humoristisch, maar scherp. De echtelieden verklaarden elkaar hun liefde; wanneer die ontstaan was en vorm had gekregen, wat ze in elkaar goed vonden, dat ze hun uiterste best zouden doen om elkaar bij te staan. Meer familie en ook vrienden namen het woord of maakten muziek, alles persoonlijk en ondersteunend. Men kende de twee en vond hun huwelijk een goede zaak, men had er vertrouwen in.
Ik denk dat mijn romanechtpaar meer werk van zijn huwelijkssluiting had gemaakt, als die zo persoonlijk en inhoudelijk was geweest als die van mijn zoon en zijn leeftijdgenoten. In ieder geval zou ik dat hebben gedaan.

Kunnen mannen over vrouwen schrijven?

Tussen de bedrijven door noteer ik mijn gedachten over de selfmade effectenhandelaar Manuela, de vrouw die mijn nieuwe roman moet dragen. Tot ik plotseling begon te twijfelen. Kan een man overtuigend een vrouwelijke hoofdpersoon ontwikkelen en neerzetten. Tolstoj schreef het meesterwerk Anna Karenina en Flaubert zijn onvergetelijke Madame Bovary. In de negentiende eeuw lagen de sekserollen echter veel duidelijker dan nu. Karenina en Bovary waren trophy wives, echtgenotes van maatschappelijk geslaagde mannen. Mijn Manuela heeft zichzelf opgewerkt en is zogezegd very much her own man.
 

 Beter met vrouwen
Manuela is jarenlang geleden geboren als mijn bijdrage aan het Drieluikproject van cursiefjesschrijver Margot Taal. Zij wilde de belevenissen van drie personages laten beschrijven door drie auteurs, de derde was de zeer productieve hobbyschrijver Thomas Lindblad. Dit project is afgerond op de eindredactie na, waarvoor we geen van drieën tijd hadden.
Manuela lag dus stof te verzamelen, tot mijn dochter Miesja recentelijk opmerkte dat ik “beter over vrouwen schreef, dan over mannen”. Toen herinnerde ik me met hoeveel plezier ik over Manuela schreef en hoeveel ik al over haar wist. Vandaar dat ik tegen mijn voornemen in aan een nieuwe roman begon met haar als hoofdpersoon.
  
Opzij voor een man
De vraag of de seksen over elkaar kunnen schrijven werd door het feministische blad Opzij in 2018 bevestigend beantwoord door een man te nomineren voor haar literatuurprijs. Eerder had het Amerikaanse magazine The Atlantic de vraag diepgaand onderzocht en geconcludeerd dat de resultaten “gemengd” waren. Kijk naar Jonathan Franzen’s Freedom (2010). Een magistraal werk, maar "Franzen's vrouwen zijn verward en masochistisch".
Je zou hetzelfde kunnen zeggen van Karenina en Bovary. Wellicht is het vrouwbeeld van de man beperkt. Het is in ieder geval anders. Een man die over mannen schrijft doet dat van binnenuit, terwijl hij zijn vrouwelijke personages van buitenaf benadert, aldus psycholoog Vivian Diller in The Atlantic. “Het zijn verschillende gezichtspunten” en “het ene is niet noodzakelijkwijs beter dan het andere.” Een geruststellende visie.

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Geen marketing zonder ijdelheid

Na de vorige post tikte mijn researcher mij op mijn vingers. Ik was te positief over de uitgevers, vond zij. Dat verbaasde me, want ik had hun functie gereduceerd tot pr-bedrijven. Mijn onderzoeker vond dat teveel eer. De uitgevers mochten posterborden huren voor de laatste thriller van bestsellerauteur Ester Verhoef, maar voor de meeste boeken deden ze weinig of niets. Dit was een belangrijke reden voor de explosie van het selfpublishing. Vorige maand organiseerde de commerciële organisatie Boekengilde zelfs een Selfpublishing Event in de Openbare Bibliotheek in Amsterdam. Early bird-tickets voor 4,5 uur lezingen kostten maar liefst 79 euro.

Boekenleggers
Het ochtendblad Trouw gaf in een lange voorbeschouwing van het event in de hoofdstad acht tips om een boek naar de lezer te brengen:    

1. Regel recensies via Goodreads, Hebban en webshops

2. Schakel influencers in zoals boekbloggers en booktubers

3. Organiseer winacties via Facebook of Instagram of andere media

4. Wees actief in Facebookgroepen (zeg dat je proeflezers zoekt, begin een discussie, stuur een link naar jouw boek)

5. Benader lokale media en vaktijdschriften (als je kans op een uitnodiging voor ‘DWDD’ of een recensie in Trouw niet heel groot is)

6. Organiseer je eigen boekpresentatie

7. Begin een blog of website

8. Begin een leesclub rond jouw boek, maak een boektrailer, maak boekenleggers.
  
Onbescheiden
Zeven tips (een blog maak ik al) zal ik ter harte nemen. Ze zijn echter alleen nuttig als je je bescheidenheid opzij zet. Zoals Paulien Cornelisse zegt: ‘Het is in het algemeen wat raar om over jezelf te zeggen: “Geweldig! De nieuwe Paulien Cornelisse is er!” Ik moest daar echt overheen stappen.’ Dat zal schrijver dezes dan ook proberen.

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Voor mij hebben uitgevers wél nut

Vroeger, lang vóór de eerste corona-golf, kocht je boeken bij de boekhandel. Die had de best lopende titels in voorraad. Andere Nederlandstalige boeken bestelde hij voor je bij het Centraal Boekhuis. Dan kon jij je boek na een paar dagen in de winkel ophalen.
 

Dure boeken
De uitgevers speelden een cruciale rol. Boeken produceren was duur. Alleen bij grote oplages was het mogelijk een boek tegen een interessante prijs aan de lezer aan te bieden. De veelal handgeschreven tekst werd door een typiste op papier uitgetikt en vervolgens door de drukker in loden letters gezet. Dat zetsel werd dan weer op papier afgedrukt. De uitgever coördineerde verder de redactie, de correctie, het omslagontwerp, het inbinden en de promotie bij de pers en de boekhandel. En last but not least: de uitgever financierde dit gecompliceerde proces. Mede door de hoge vaste boekenprijs verdienden zij goed geld.
   
 Uitgeverij Cornelisse
Er is allerlei vooruitgang geweest in het zet- en drukproces, maar de game changer was printing on demand. Investeren in een voorraad boeken was alleen bij bestsellers interessant. Bij kleinere oplages was de rol van de uitgever als financier uitgespeeld. Ook zijn rol als leverancier en adviseur van de boekhandel werd uitgehold. De fysieke boekwinkels raakten hun monopolie kwijt aan webwinkels die een veel groter assortiment hadden en aan huis bezorgden. Dit had een grote weerslag op de financiële resultaten. Geldnood dreef de uitgevers in elkaars armen, zodat klinkende namen samenhokken op bedrijventerreinen.
Prestige en toegang tot de pers zijn het voornaamste wat de uitgevers te bieden hebben. Paulien Cornelisse en Arnon Grunberg hechten niet aan deze functie: zij kunnen zelf genoeg publiciteit genereren en geven hun eigen werk uit. Voor mij ligt dat anders. Ik heb alleen dit blog om ruchtbaarheid te geven aan mijn roman. Self publishing is voor mij tweede keus.  

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

 

“Even” een kaftkleur zoeken

"Even” is het meest misbruikte woord in onze taal. “App Piet even dat we er over een uur aankomen”. Appen kost geen tijd, controleren of het bericht is gelezen helaas wel. “Ik geef even de planten water.” Dat is zo gebeurd, als je de gieter kunt vinden en je niet laat afleiden door planten in nood, die mest nodig hebben of een grotere pot met meer aarde. Even wordt dan gauw een uur.

 
Veel kleurruimte
Wijs geworden door mijn levensjaren, besef ik dat je niet even een omslag voor je roman produceert. Je hebt een idee nodig, lettertypes en beeld. Die vinden kost tijd. Dan heb je nog een steunkleur nodig. Nu ben ik gelukkig bij mijn cursus InDesign aangekomen bij het hoofdstuk over kleuren. Het feit dat de hoofdstuktitel spreekt van Kleurruimte gaf al aan dat het ingewikkeld zou worden. Zo zijn er diverse kleursystemen waartussen je moet kiezen. Het veel gebruikte CMYK gaat uit van de vier inkten van de drukker: blauw (cyaan), rood (magenta), geel (yellow) en zwart (key). RGB mengt alle tinten uit rood, groen en blauw, zoals een televisie. Dit systeem is vooral geschikt voor e-publishing. Extra complicatie is dat drukken vanaf een pdf gebeurt. Bij de omzetting kunnen kleurverschillen ontstaan met het InDesign-document. Het meest complicerende feit is, dat je zelf je kleuren moet mengen en alles kan.

Duitse borden
Mijn researcher besprak de kleurkwestie met de altijd mededeelzame boekhandelaar Jimmink, de initiatiefnemer voor het Anne Frankbeeld op het Amsterdamse Merwedeplein, vlakbij zijn winkel. Jimmink vond de combinatie geel en zwart het meest geschikt voor een omslag, vanwege de hoge attentiewaarde. Duitse plaatsnaamborden zijn in die kleuren en dat is niet voor niets, betoogde Jimmink. Witte omslagen zijn volgens hem uit den boze, want die worden te snel smoezelig. Mijn researcher zelf vindt wit juist aantrekkelijk. De combinatie geel-zwart verafschuwt ze.
Een geluk was dat mijn fotoshoppende zwager de drie afbeeldingen voor de kaft precies in de juiste kleuren had gezet. Wel wil hij voor het eggie zwaardere afbeeldingen. Die zoek ik dus even voor hem op. En voor de achtergrondkleur kijk ik rond bij een paar boekhandels. Die zijn allemaal vlakbij, dus dat kost ook al nauwelijks tijd.

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Raar als je niks nieuws onderneemt

Ik ben methodisch een leerboek voor het zetprogramma InDesign aan het doorwerken. Net als mijn andere leerprojecten, begroet mijn omgeving dit met verbazing die zich uit in bewondering. “Goed van je, dat je daar aan begint,” zeggen ze en ze denken erbij “op jouw leeftijd.” Inderdaad ben ik 69. So what? Na je pensionering niks nieuws meer ondernemen, dat is pas verbazend.  

Jaren tegoed

Mijn levensverwachting is momenteel 15,88 jaar. Als ik vrouw was, zou ik nog op 18,14 jaar kunnen rekenen, maar ik ben te oud om van sekse te veranderen en weet niet of castratie en vrouwelijke hormonen nog zouden helpen om extra jaren te winnen.
De laatste levensjaren hebben vaak een lage levenskwaliteit, maar tot je tachtigste kun je meestal wel boeken maken, musiceren en andere dingen doen waaraan je niet was toegekomen. In de loop van de jaren heb je allerlei dromen en verlangens gekoesterd, die je niet hebt verwezenlijkt. Je werk eiste je op, je relatie, je kinderen. Als pensionado heb je meer tijd en weet je beter hoe je dingen moet aanpakken. Nu is de tijd om dromen te verwezenlijken.

Laatbloeier 
Mijn muziekleraar is tevreden over mijn vorderingen. “Over een jaar kun je behoorlijk bas spelen,” zegt hij en voegt eraan toe. “Een prof word je natuurlijk niet.”
Dat verwacht ik ook niet, zeker niet als musicus. Evenmin verwacht ik lauweren te oogsten met Manuela, mijn nieuwe roman.
In theorie is alles nog mogelijk. De Ierse schrijver Frank McCourt was 66 toen hij debuteerde met De as van mijn moeder (1996). Nu ben ik Franks leeftijd gepasseerd, maar ik heb nog een sterker voorbeeld. De Britse Bertha Wood begon op haar 90-ste aan Fresh air and fun (2007), dat op haar 100-ste gepubliceerd werd.
De gemiddelde Nederlandstalige debutant is echter 37. Dat ik nog een uitgever vind, is onwaarschijnlijk. Als ik mooie boeken wil maken, zal ik dat zelf moeten leren. Het is de inspanning waard.

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie) De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Het worden 288 pagina’s

Ik heb zojuist de pdf ontvangen van wat nu Zelfs een kleine promotie heet. Ziet er professioneel uit. Het vroegere Leven is niet mijn hobby telt 288 pagina’s, ongeveer net zo veel als Blauwe maandagen waarmee Arnon Grunberg in 1994 furore maakte. Zijn debuut beleefde alleen al in het eerste jaar zeven drukken.
Nederlandse romans zijn in het algemeen van een handzame dikte. J.J. Voskuils Het  bureau is met 5000 pagina’s in zeven kloeke delen een uitzondering in ons spraakgebied.

Arnon Voetnoot
Het zal geen toeval zijn, dat Voskuil pensionado was, toen hij zijn kolossale werk vorm gaf. Zelfs succesrijke Nederlandse en Vlaamse schrijvers moeten hun inkomen aanvullen met honoraria voor lezingen en columns. Zo schreef Grunberg gedurende acht jaar dagelijks een actuele Voetnoot van 150 woorden voor de front van de Volkskrant, van 2010 tot 2018.
Dat hij daarnaast nog drie romans schreef, mag een wonder heten. Boeken van Angelsaksische omvang zijn hier niet te verwachten. De Amerikaanse schrijfster Witney Scharer kreeg in 2017 voor haar debuut Age of light een voorschot “north of one million dollar”. De roman over een fotomodel dat kunstenaar wil worden, kwam pas twee jaar later in de winkel.
Ken Jetset
Het zal duidelijk zijn dat gevestigde auteurs zoals de Brit Ken Follett grotere voorschotten kunnen bedingen en vermogende mensen zijn. Follett houdt wel van het jetset-bestaan – als hij niet aan het schrijven is of zijn miljoenen beheert.
Na een reeks thrillers verraste hij zijn fans met een vuistdikke roman die in de middeleeuwen speelt, Pillars of the earth (1989). Vele romans later, in 2007, kwam het even dikke en degelijke tweede deel uit: World without end. Intussen was Follett aan de slag gegaan met een trilogie over de twintigste eeuw. “In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister,” waarschuwde Goethe, maar Follett could not care less. Deel 1, Fall of giants (2010) zette de toon met 920 dicht bedrukte pagina’s. Lui is Ken niet. Hij publiceerde na zijn 65ste nog twee volumineuze romans. Maar het creatieve en productieve hoogtepunt van schrijvers ligt bijna altijd lang vóór de AOW in zicht komt. Ik ben in mijn creatieve nadagen: 288 pagina’s is best mooi.  

 De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Na de roman mijn genotstekort aanpakken

Hoewel ik in 2015 ophield met werken, zet ik nog steeds de wekker. Na ontbijt en bad fiets ik dan in de stroom van forensen naar de Zuidas, loop door Station Zuid, groet de musicerende zigeuner en ga terug. Om 9.15 ben ik klaar om aan de slag te gaan. Dan begint een race tegen de klok. De taken die ik me stel zijn zeer haalbaar, als de computer het meteen doet, er genoeg schuurpapier is en ik ongestoord kan werken. Dat is nooit het geval, ik zwem in een bad met stroop. Ontmoedigd staak ik rond lunchtijd mijn inspanningen en begin mijn siesta. Ik eet wat, doe een dutje, rook een joint en lees een wetenschappelijk boek. Rond vier uur verzorg ik de planten op het dakterras, doe facebook en mail en ga koken. Dit ritme verschilt per dag iets, omdat ik yoga doe, hardloop, bas leer spelen en afspraken heb.

In haast
Probleem is dat mijn activiteiten leuk zijn, maar ik er door haast weinig van geniet. Ik wil dingen af hebben, me ervan bevrijden. Zoals van het boek, waar ik in juni 2015 mee begon. Vijf maanden later kon ik een eerste versie van 55.000 woorden versturen aan de meelezers. Begin 2016 had ik de feedback binnen en kon ik gaan herschrijven. Toen begon ik aan alles te twijfelen en was de vaart er uit. Pas in juni 2017 kon ik versie 2 opsturen, dat door mijn lezerspanel gunstig werd ontvangen. Ze hadden kritiek, maar ik moest die van hen negeren en “vooral niet meer herschrijven”.
Alsnog wilde ik een laatste redactieslag maken. Dat lukte niet en in maart van het volgende jaar klaagde ik in mijn blog dat de tijd zo snel verstreek en er zo weinig werd bereikt. Pas in september 2018 sloot ik de roman af en ging wandelen van Porto naar Santiago de Compostela. 

Wreed einde
In 2019 veranderde ik de titel van Te grijs in Leven is niet mijn hobby en zocht een geschikte uitgever. In juli stuurde ik het manuscript naar zeventien adressen. In november moest ik vaststellen dan geen van de uitgevers had toegehapt. Aan mijn levensdroom om ooit een officiële romanschrijver te worden, kwam wreed een einde.
Dat was even slikken en pas nu maak ik weer vaart. De roman wordt op dit eigenste moment gezet. Ik heb een meer wervende titel, Zelfs een kleine promotie en ook een nieuw idee voor het omslag.
Ongetwijfeld zal ook deze laatste fase zeer traag verlopen. Alsnog denk ik bevrijd Kerst te vieren, met een goed glas en Kerstklassiekers zoals Lennons So it is Christmas and what have you done? Mijn antwoord daarop zal zijn: ik heb een roman gepubliceerd en ben eindelijk klaar voor een nieuw project, namelijk leren leven zonder haast.   

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Nostalgie en een kleine promotie

Mijn deel van de stad, Amsterdam Zuid, wordt in snel tempo overgenomen door de the beautiful people. Deze succesvolle millennials bevolken op zonnige dagen corona-mijdend de parken en stadsstranden  om te praten, te flirten en fonkelende glazen witte wijn drinken. Ze vervullen mij met een onbegrijpelijk diep verlangen om opnieuw jong te zijn, sterk en hoopvol.

Geen hulp
Nu weet ik dat dit verlangen naar jeugd niet op feiten is gegrond. “Toen je jong was, voelde je je ellendig en niemand hielp je,” schreef de vergeten Nobelprijswinnaar Heinrich Böll in Ansichten eines Clowns (1967). Hij sprak over tieners, maar 20-ers en 30-ers tobben ook. Zullen ze gezonde en intelligente kinderen krijgen, gaan ze een goed en betaalbaar huis vinden, biedt hun baan genoeg perspectief?
Als zestiger heb je die zorgen niet. Je kinderen zijn opgegroeid tot beautiful people, je huis is betaald en aan je loopbaan kun je niets meer veranderen. Of je je persoonlijke ambities bevredigt, hangt van je eigen inspanningen af. Je hebt geen dromen meer, maar zelf opgelegde taken. 

Omslagschets
Dat geldt ook voor mijn wens om een roman te publiceren. Natuurlijk had ik nooit verwacht weekblog 198 te schrijven, ik had allang klaar willen zijn. Alsnog weet ik dat het boek er komt, ook al constateerde ik onlangs nog dat ik in verband met het omslag een nieuwe titel moest bedenken. Het omslag is er nu in schetsvorm en omvat een bankgebouw, een oudere man en een vrouw die met twee rolkoffertjes wegloopt. Daarboven de nieuwe titel: Zelfs een kleine promotie. De tekst moest worden aangepast, want daarin is alleen sprake van overplaatsing. Die aanpassing werd geen problematische droom van een betere roman. Het werd een marginale toevoeging, een taakje dat ik snel kon afronden.   

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Troostende uitvaart van mijn tante

Coronadoden domineren het nieuws, maar sterven hoort bij het leven. Het virus is in wezen zwak en laf en bijna alleen fataal voor hen die het einde van hun dagen naderen. Op de huidige oversterfte zal weldra ondersterfte volgen, zeggen deskundigen dan ook.

Op=op
In mijn roman Leven is niet mijn hobby sterft een zestiger en dat wekt ontsteltenis van zijn vrienden, omdat zij de dood identificeren met veel oudere mensen, wier leven af is. Zoals mijn tante Ine van Wijck, die 88 geworden is. Ik heb vandaag haar “dankdienst” bijgewoond, digitaal natuurlijk. Haar dood heeft bij mijn weten niets met de huidige epidemie te maken, Ine’s geest en lichaam waren op.
Haar leven als jongere van elf kinderen was niet eenvoudig. Het gezin Van Wijck werd strak geleid en financiële zelfstandigheid van zijn kinderen, ook van de negen meiden, stond voorop. Mijn grootvader moest namelijk een zus onderhouden en hij wilde vóór alles zijn dochters de vernedering besparen van het je hand ophouden. Voor hem betekende dat voor meisjes het onderwijzersdiploma, als verzekeringspolis voor als je overbleef of het huwelijk met een succesvolle man foutliep. Wie weinig voor zo’n toekomst voelde, had het moeilijk. Individuele ontplooiing was irrelevant.
 
Buitenbeentje
Ine was net als mijn moeder een buitenbeentje. Ze haalde – anders dan mijn moeder - diploma’s, trouwde met een man, maar vond bij hem het geluk niet. Ze scheidde, verdiende de kost als muziektherapeut en ontdekte de liefde bij een vrouw, met wie ze 31 jaar samen was. Haar kleinkinderen droegen vandaag haar kist. De herinneringen blijven, net als haar gedichten. Voor haar uitvaart maakte ze Testament, waarvan ik de eerste regels citeer:
Huil niet bij mijn graf
ik ben daar niet.

Ik ben in de tuin
met vrolijke vogelzang
en een kus van de zon.   

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Het omslag bepaalt het succes

Nadenken over het omslag van de roman is a sobering experience, daarmee vertel ik de schrijvende lezer weinig nieuws. Jaren heb ik gewerkt aan het verhaal van Leven is niet mijn hobby. Vervolgens heb ik gezocht naar de juiste typografie. Eindelijk nadert het moment dat het binnenwerk klaar is om gedrukt te worden. Alleen nog een aardig omslag. Diverse websites komen de selfpublishing auteur te hulp. Allemaal onderstrepen ze het belang van het omslag. 24bookprint ziet het zelfs als een conditio sine qua non. Het binnenwerk mag nog zo goed zijn “de cover bepaalt de verkoopwaarde en het succes. Een goed boek met een slechte cover wordt niet verkocht. Een slecht boek met een goede cover (helaas) wel.” Dat is voor een schrijver even slikken.

Grijp ze!

Het zal duidelijk zijn dat 24bookprint de zaken graag duidelijk stelt: “Het doel (van het omslag) is om je doelgroep binnen enkele seconden binnen te halen. Een goed doordacht boekomslag moet de lezers’ interesse grijpen, zonder dat je het verhaal verpest door te veel weg te geven.”
Tja, dat is eenvoudiger gezegd dan gedaan. Mijn primaire doelgroep voor de papieren uitgave ken ik wel: oudere mensen die nog een boekencollectie hebben, veelal pensionado’s. Het e-boek richt zich op jongere, werkende lezers die geïnteresseerd zijn in communicatie, het bankwezen en de problemen van oudere werknemers. Een vrij divers publiek dus, dat ik via het gevoel moet aanspreken: “De emoties die je uitbeeldt, moeten de belangrijkste boodschap zijn die je (met je roman) probeert over te brengen en de essentie van je verhaal weerspiegelen.”

Verpletterend advies
Kennelijk begrijpt de tekstschrijver van 24bookprint dat hij auteurs bijna verplettert met zijn abstracte adviezen, temeer omdat auteurs er “concrete ideeën” uit moeten destilleren. Hij raadt hen dan ook om eens naar een aantal romanomslagen te kijken. Hiervoor is libris.nl ideaal. Deze site van de gelijknamige boekhandels selecteert jaarlijks de mooiste boekomslagen en drukt ze af. Een lust voor het oog. Bij veel omslagen zijn betaalde beeldend kunstenaars te pas gekomen. Met gratis foto’s kom je echter ook een heel eind, in ieder geval om te bepalen wat je wilt. De website met de ambitieuze naam mijnbestseller.nl raadt aan om je licht op te steken bij Unsplash, Pixabay en Pexels. Die bieden afbeeldingen aan voor vrij en gratis gebruik.  
 
Verouderd of te lang
Mijnbestseller onderscheidt fotografische, illustratieve en typografische omslagen. De eerste gebruikt één fotografisch beeld dat de titel van het boek versterkt. Liefst een algemene foto, die de lezer ruimte laat om het verhaal in te vullen. Een illustratieve boekomslag wordt veel gekozen bij kinderboeken. Zo’n cover beeldt personages af of een gebeurtenis uit het verhaal. Een typografische cover bevat weinig tot geen beeld, de titel domineert, bijvoorbeeld in langgerekte, bonte letters. Leven is niet mijn hobby is een titel die moeilijk wervend is uit te beelden. Evengoed moet het boek zo heten, tenzij ik snel iets anders verzin.
 
Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Helaasheid is mijn layoutstandaard

Onder het motto Volle kracht vooruit heb ik een besluit genomen over de layout en mijn grafische medewerker om een proef gevraagd. Maar dat heb je begin maart toch al gedaan, zullen oplettende lezers vragen. Toen je extra tijd kreeg door het annuleren van de reis naar Bhutan. Inderdaad, maar toen heb ik heb ik de zaak verkeerd aangepakt en onbewust gekozen voor een fout formaat.

Ware grootte
Een van de tien layouttips van Het boekenschap is: print op ware grootte. Printers passen het formaat automatisch aan. Ik kreeg dus in maart, toen ik dat niet wist, een print op nostalgisch pocketboekformaat. Het formaat van de Franse Livre de poche, het Britse Penguin, de Duitse Taschenbuch Verlag en de Nederlandse reeksen van Elsevier, Aula en Spectrum. Handzame en betaalbare boekjes die door de efficiënte layout omvangrijke romans en zelfs naslagwerken binnen het bereik brachten van de modale lezer.
Ik was tevreden met de prints, maar kwam niet tot actie. Totdat mijn vrouw Angeline ongeduldig werd en vroeg hoe het er mee stond. Het formaat van de prints vond ze ouderwets en petieterig. Vervolgens ontdekten we dat de proef verkleind was afgedrukt. Het echte formaat bleek juist te groot te zijn.
 
Zonder standaard
Ik ging op zoek naar wat gebruikelijk is in deze tijd. De internationale selfpublishing-site Blurb gaf acht standaardgroottes. Zelf opmeten leverde een nog grotere diversiteit op. Het oude pocketformaat is uit de mode, zoveel is duidelijk. Moderne uitgaves zijn allemaal groter en dus duurder. Verder is er geen lijn in het formaat te ontdekken. Hetzelfde geldt voor het lettertype, de letterafstand, de regelafstand en het overige paginawit.
Na rijp beraad besloot ik een boek te kiezen wat me beviel. Het werd De helaasheid der dingen (2006) van Dimitri Verhulst. Vervolgens vroeg ik mijn graficus deze layout na te bootsen. Maar dan wel met de letter Georgia, want die is goedkoop. Belangrijk, want er komen magere jaren aan en schrijven is een dure hobby.
Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Volle kracht vooruit met achterhaald project

Na weken dobberen, wil ik met volle kracht vooruit. De roman Leven is niet mijn hobby zal zo spoedig mogelijk verschijnen op papier en als e-boek. Wachten is zinloos. Volgens Bundeskanzler Angela Merkel zijn we nog maar aan het begin van de coronapandemie. Dat betekent tienduizenden doden en allerlei nieuwe maatregelen die de overheidsfinanciën verder ontwrichten. De komende jaren zal het leven in het teken staan van corona.         

Achterhaalde angsten
Mijn boek is pre-corona, zoals de titel aangeeft. Die suggereert dat leven vanzelfsprekend is, onvermijdelijk. Nou, als zestiger mag mijn hoofdpersoon blij zijn dat hij kan genieten van alles wat het ondermaanse te bieden heeft en niet ligt te stikken op de intensive care.
Ook de broodtekst is door de epidemie achterhaald. Diederik is bang voor kanker en chemotherapie en that’s it. Dat hij maanden zou moeten wachten op de gevreesde therapie komt niet bij hem op. Over zijn kwetsbaarheid voor andere ziektes maakt hij zich geen zorgen. Dat zou hij nu wel doen.
  
Bevrijding zonder oorlog
Mijn roman is achterhaald, ondanks de tijdloze problematiek van de man die worstelt met het ouder worden. Het is of je in 1945 een roman uitbracht waar de Tweede Wereldoorlog niet in voorkwam.
Actualiseren heeft geen zin, zolang onduidelijk is hoe het Nieuwe Normaal eruit zal zien. Had ik maar angst voor een besmettelijke ziekte als thema genomen, zoals Albert Camus in De pest. Dan stonden de uitgevers te dringen.
Nu moet ik mijn boek zelf uitgeven en dat ga ik doen zonder getreuzel. Ik denk nog één keer diep na over de layout en dan ga ik zetten. Ik kan nog weken aarzelen, ook over het omslagontwerp, het drukken en het e-pubben. Zeker zijn dat ook moeilijke kwesties, maar als ik eenmaal momentum heb, zijn dat  hordes op mijn pad die ik fluitend neem. Hoop ik.    
 De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

 

Terugblik vanuit mijn volgende verjaardag

Vanochtend heb ik abrupt besloten om over mijn verjaardag te schrijven. Niet die van morgen, als ik met een kleine, virtuele borrel vier dat ik 69 word. Nee, het gaat over mijn post-corona verjaardag in 2021. Deo volente word ik dan 70 en komt er op Koningsdag de gebruikelijke verjaardagsparty van mijzelf en mijn levensgezel Angeline. Insallah is mijn roman Leven is niet mijn hobby dan allang gereed: fysiek en als e-boek. Misschien werk ik op dat moment aan een nieuwe roman, met een vrouwelijke hoofdpersoon, de selfmade effectenhandelaar Manuela.         

Lakken in soberheid
Het is duidelijk dat mijn eerste post-coronaverjaardag in een sfeer van soberheid zal plaatsvinden. De prijzen van de eerste levensbehoeftes zullen veel hoger zijn dan nu, net als de belastingen. Ook zullen we terugverlangen naar de tijd dat jongeren “altijd nog” in de horeca en de IT hun brood konden verdienen.
Angeline en ik zullen met tevredenheid constateren dat onze vier kinderen een crisisbestendige weg hebben gevonden. Hopelijk hebben wij onze woning dan zo opgeknapt, dat we een deel durven te verhuren. Terwijl ik dit schrijf, staat Angeline vlijtig te schilderen. Ik heb de verf van gisteren nog op mijn handen. We pakken behoorlijk aan, maar er is nog heel veel te doen.    

100 in 2021
En de verkoop van je roman, zal je vragen, hoe zal het daarmee staan volgend jaar? Via het blog weten zo’n honderd mensen van het bestaan van mijn boek. Een aantal zal het willen lezen. Via via zullen ex-collega’s van de bank horen van het boek en geïnteresseerd raken in een verhaal over hun absurde wereld. Mogelijk geven ze het cadeau aan mensen in hun netwerk.
Ik zou heel tevreden zijn met een verkoop van honderd exemplaren. Zonder promotionele activiteiten is dat veel. Van de gedrukte oplage zal ik verder heel wat weggeven aan mensen die mij hebben geholpen bij het schrijven van de roman en het blog daarover. En natuurlijk hoop ik op tijd klaar te zijn om mijn moeder een boek aan te bieden. Ze is 94 en tamelijk dement, maar dat ik een roman schrijf, zit stevig in haar hoofd.
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Uitgevers sterk in selectie van losers

Als arme scholier kocht ik graag Engelse boeken, want die waren goedkoop. Tweedehands natuurlijk. Omdat ik weinig wist van Engelstalige literatuur, keek ik naar het aantal drukken. Als dat er veel waren, had ik een boek te pakken dat tenminste lezenswaardig was en vaak een meesterwerk. Via de bestsellertest ontdekte ik de Amerikaanse auteurs Ernest Hemingway (A farewell to arms, 1932) en John Steinbeck (The grapes of wrath, 1939) en hun Britse collega Howard Spring (Fame is the spur, 1940).

      
In het duister
Het was mij altijd volkomen duidelijk waarom een boek een bestseller was geworden. Een duidelijk verhaal, vlot en met emotie geschreven, dat moest wel een succes worden. Uitgeven leek mij moeilijk vanwege de grafische techniek; de selectie van een aansprekend verhaal moest simpel zijn.
Ik had toen geen idee van de massa manuscripten die een uitgever in de bus krijgt. En ik besefte niet dat het voor hen heel moeilijk is om te zien welk verhaal een breed publiek zal aanspreken. Als een boek overal in de wereld een succes is, wordt de vertaling in het Nederlands meestal ook een bestseller. Verder tasten uitgevers in het duister.  

Bijna steeds mis
Mijn researcher wees mij op een artikel in de NRC dat een ontstellende werkelijkheid  schetst. Het Huygens Instituut onderzocht 7000 boeken. Uitgevers blijken vooral boeken te kiezen die niemand wil kopen. Van de meeste kunnen ze er nog geen vijftig aan de man brengen. Van één op de tien komt de oplage boven de tweeduizend. Eén op de vijftig wordt een bestseller. Het Huygens Instituut hanteert daarbij de genereuze ondergrens van 13.500 verkochte exemplaren. Echte money spinners zijn nog zeldzamer. Zij houden het hele verlieslijdende apparaat in leven.

Lekker mannelijk
Het vreemde is dat de computer van het Huygens Instituut bij 78% van de uitgaves de hit-potentie correct kon voorspellen met een zelflerend model dat woorden telt. Deze rudimentaire methode levert en passant een vreemde constatering op. Onderzoekster Van Zundert: „Mannenberoepen, mannennamen, alles wat masculien is, drijft een boek omhoog in de ranglijst”. De meeste boeken worden gekocht door vrouwen. Misschien lezen die graag over dat wonderlijke verschijnsel, de man. Nader onderzoek zal het uitwijzen.

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie) De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

“Marking time” met een goed boek

Als je werkloos bent, heb je tijd voor klussen waaraan je door je baan nooit toekwam. Toch zeggen ervaringsdeskundigen dat er dan weinig uit je handen komt. Het kan zijn dat je morgen al een nieuwe baan hebt, of pas over een jaar. Planning is onmogelijk en dat werkt verlammend. Je doet het allernoodzakelijkste, geeft met mate toe aan je snoep- en dranklust. Verder bekijk je een film of leest een boek.     

De vloek
In deze coronacrisis doe ik hetzelfde. Qua lezen heb ik gelukkig een verhaal dat stof tot denken geeft. Elisabeth Howard beschrijft in The Cazalet Chronicles (1990-1995) drie generaties van een welgestelde familie van houthandelaren. Iedere zomer brengen ze door op grootvaders Home Place.
Het tweede deel, Marking time, speelt in een periode van grote onzekerheid. Adolf Hitler wordt stukje bij beetje een ernstig gevaar voor Groot-Brittannië. Zal hij stoppen?
Dan valt de Führer Polen binnen en Engeland verklaart hem de oorlog. Iedereen in het volgepakte landhuis wacht op de Duitse bommenwerpers, maar er gebeurt niets. Pas na een half jaar begint de strijd, waarvan het verloop niet geruststellend is.
In deze gespannen atmosfeer houden de volwassenen de zaken gaande, worden verliefd, bedriegen elkaar, krijgen kinderen. De jeugd worstelt met beperking van bewegingsvrijheid en de zin van de vreemde, wrede oorlog. De tieners tobben bovendien over hun toekomst. De meiden zijn bang verkracht te worden, maar weten niet wat dat betekent. Ze kennen alleen een duidelijk woord voor ongesteldheid: the curse.

Strooigeld
Die boeken van Howard lees ik dus, ik houd het nieuws in de gaten en rommel verder wat aan. Mijn roman Leven is niet mijn hobby lijkt een project uit een andere tijd, dat ik hervat als alles weer normaal is. Dat moment komt misschien nooit.
Overheden strooien met geld, terwijl de productie afneemt. Het ziet er naar uit dat er een periode is begonnen met hoge werkloosheid en sterk dalende inkomens voor ouderen. De koopkracht van spaargeld en lijfrentes zal afnemen, de prijs van woningen gaat dalen. Ik moet en kan me op deze magere jaren voorbereiden, dat is zeker. Ik weet alleen nog niet hoe. Pas als ik dat helder heb, kan ik gaan plannen en weer aan de slag gaan met het zetten van het boek. Ik heb er de tijd voor.   

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld