Het lachen is mij vergaan

Vroeger stond ik er om bekend dat het met mij altijd lachen was.Tegenwoordig is het lachen me vergaan. Niet alleen omdat ik ziek ben; ook de politiek heeft mij minder vrolijk gemaakt.

Doodgezwegen
Het gaat mij niet om het electorale succes van Geert Wilders. Een ruime meerderheid van de kiezers vindt instroom van asielzoekers een probleem en de politiek heeft niet naar hen geluisterd. Wellicht omdat het geen groot probleem is en omdat de zaak gevoelig ligt in het buitenland. Wat de reden ook moge zijn, het publiek voelt zich gepiepeld en heeft de PVV de grootste partij gemaakt. 

Wat nieuw is, is dat je over dit vraagstuk niet kan praten, ook niet als je juist meer buitenlanders wilt toelaten. 

Gekoppeld
Hetzelfde geldt voor het klimaatprobleem. Zelfs het vragen naar de omschrijving daarvan wekt al wantrouwen. Verder zijn het klimaatprobleem en kernenergie onlosmakelijk verbonden. Zelfs met hen die geloven dat het vijf voor 12 is voordat het land zal overstromen, is kernenergie onbespreekbaar.

Complicerende factor hierbij is dat klimaat en de komst van buitenlanders door de PVV aan elkaar gekoppeld zijn, wat tegenstanders van die partij al snel doet vermoeden dat de keuze voor kernenergie automatisch betekent dat je tegen buitenlanders bent en omgekeerd.

Dakloos
Het milieuprobleem heeft mij politiek dakloos gemaakt. Jarenlang heb ik gestemd op D66 omdat dit het redelijk alternatief was. Mede door Rob Jetten is de partij  veranderd van een pragmatische partij in een getuigenispartij, die koste wat het kost Nederland tot voorbeeld voor de rest van de wereld wil maken waar het zijn versie van de energietransitie betreft. Massaal hebben de kiezers Jettens partij de rug toegekeerd, inclusief ondergetekende. Dat was zo gepiept; nieuwe vrienden maken is een kwestie van jaren. 

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

Troonrede gemist

Toch vind ik dat die baard de koning niet flatteert, bedacht ik, terwijl ik naar de troonrede keek. Een deel van wat de monarch zou zeggen was al uitgelekt, maar ook in die gevallen is het belangrijk om precies te weten wat de regering van plan is, want de media geven vaak een vertekend beeld.

Doorgeefluik
De troonrede is ongetwijfeld een van de belangrijkste redevoeringen van het jaar. Al meer dan 200 jaar geldt de grondwettelijke plicht om de plannen van het kabinet bekend te maken. Aanvankelijk waren dit de plannen van de koning zelf, maar na 1848 kregen de ministers hun eigen verantwoordelijkheid en hun eigen taak en werd de koning steeds meer doorgeefluik van hun voornemens.

Onder de Republiek waren de Oranjes in hun paleizen slechts ambtenaren, die uitvoerden wat hen door de Staten-Generaal was opgedragen. Pas nadat Napoleon verslagen was, werd Nederland een koninkrijk en dat is het nog steeds, zoals moge blijken uit de troonrede die Willem Alexander uitspreekt.

Bitter weinig
Daarvan heb ik dit jaar bitter weinig meegekregen. Ik was al laat toen ik begon te kijken en meteen kwam er iemand binnen, die mij omstandig uitlegde waarom het beter was dit soort programma's op het journaal te bekijken. Toen ik dat gepareerd had door te zeggen dat ik de letterlijke tekst wilde horen, kwam iemand de kamer in die de televisie totaal negeerde en een verhaal begon te doen, dat in de verste verten niet met de troonrede in verband te brengen viel. Ik heb de televisie toen maar uitgedaan. De hoogtepunten zou ik wel op het journaal zien.

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam 

Hartslag boezemt vertrouwen in

Voor velen is het één van de live events, als je de hartslag van een nog niet geboren kind hoort. In mijn geval van mijn kleinzoon, gisteren.

Vereerd

Ik heb al twee kleindochters van mijn oudste zoon. Strikt genomen maakt het natuurlijk geen verschil of het een jongen of een meisje is, maar toch maakt het wat uit dat ik nu een stamhouder krijg. Het voelt compleet, a job well done.

Ik voelde mij vereerd toen mijn schoondochter vroeg of ik het hartje van haar kind wilde horen. Van mijn oudste zoon mocht ik zijn telg al in de armen sluiten toen zijn vrouw en hij  nog maar net van het ziekenhuis terug waren, Corona-epidemie of niet. Ik was de eerste, op de ouders, de andere grootouders en de vroedvrouw na. Een plechtig gevoel was het. Overigens maakte het mij toen niet uit of het een jongen of een meisje was. Het belangrijkste was dat mijn voortplanting geregeld was tot ver na mijn dood.

Zonder haast
Het hartje van mijn kleinzoon sloeg snel, maar zonder haast, het was vertrouwenwekkend. De ouders hadden het al vaak horen kloppen, maar voor mijn vrouw en mij was het de eerste keer dat we dit nieuwe leven hoorden.
Mijn zoon benadrukte dat het heel kwetsbaar was, de botten heel fragiel nog, een sterk hartje, maar nog nauwelijks vet en spieren. De komende maanden zal dat veranderen, zodat hij als een sterke baby ter wereld zal komen, en in zijn eerste uren de droogte en de kou van deze ruige wereld kan weerstaan.   

Ouders hebben bewust of onbewust een idee wat hun kind moet presteren in het leven. Grootouders hebben daar niets mee te maken. Gelukkig.

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

Kinderen worden schaars goed

De meeste vrouwen willen uiteindelijk kinderen. Zo rond hun 30e begint de biologische klok bij de meesten te tikken. Ze beseffen dat een aanzienlijk deel van de vruchtbare jaren achter hen ligt en hebben een partner voor het leven gevonden. Een aanzienlijke minderheid is nog niet zover of heeft twijfel aan de voortplanting as such.

Ingrijpend 
Het besluit om kinderen te nemen is zoals bekend ingrijpend. Meestal loopt de loopbaan schade op, terwijl de zwangerschap en de bevalling ook al geen feesten zijn. Bovendien is kinderen krijgen geen eenvoudige zaak. Zwanger worden duurt meestal langer dan verwacht en regelmatig  komt het er helemaal niet van. Behalve een anticlimax is dat ook een blijvende gebeurtenis, want je hebt je voorbereid op een ander leven, dat zich toch niet voordoet. Het is als met verliefdheid: het is makkelijk om verliefd te worden, maar het is moeilijker om er vanaf te komen.

Mislukt
Vroeger was het vanzelfsprekend om kinderen te krijgen en was een kinderloos huwelijk een mislukking, wat meestal aan de vrouw werd toegeschreven, tenzij de man overduidelijk faalde in zijn mannelijke plicht. Het huwelijk was ook in andere opzichten zakelijker. Doordat de mannen- en de vrouwenwereld goeddeels gescheiden waren, verwachtte niemand moonlight and violins van het samenleven van man en vrouw. Het ging erom een goede man te trouwen die zijn echtgenote respecteerde, wat onder andere inhield dat hij zijn vrouw niet voordurend lastig viel met zijn vleselijke lusten.

Samenleven
Dat is allemaal veranderd sinds man en vrouw kunnen samenleven in hartstocht, zonder dat er kinderen van komen. Dat stelt dat de mensen - en met name ambitieuze vrouwen - voor een keus tussen werk en moederschap die vroeger niet bestond. Het tijdstip valt bovendien ongelukkig, omdat de meeste mensen dan hun loopbaan hebben gekozen en daarin verder willen komen.

Nu is het zo dat vrouwen die uit de kinderen zijn meer in trek zijn dan jonge meiden, omdat zij verantwoordelijkheid hebben gedragen. Dat neemt niet weg dat ze kampen met de tijd die de meeste mannen in hun loopbaan hebben geïnvesteerd, maar die zij hebben besteed aan de opvoeding van de kinderen, met wie zij door de zwangerschap een intensievere band hebben dan mannen.

Toch doen
Ondanks die onderbreking van het carrièrepad besluit een meerderheid van de vrouwen nog een kind te nemen. Wel beperken ze het aantal tot 1 of 2, wat tot een internationale krimp van de bevolking zal leiden. Jonge mensen worden schaars en daardoor kostbaar. Dit zal vroeg of laat de waardering voor het moederschap opstuwen, ook financieel.

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op deklaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

 

Wie wil mij als vriend

Vrienden zijn voor mij van het grootste belang, ook nu ik kinderen en kleinkinderen heb. Waarom sommige mensen mijn vrienden zijn geworden en andere niet, is een onbeantwoordbare vraag.

 

Geen uitslovers
Al mijn vrienden zijn serieuze mensen die doen wat ze zich voornemen. Dat wil niet zeggen dat ze altijd bereiken waar ze naar streven, maar de meesten zijn afgestudeerd en vaak ook gepromoveerd, maar zelfs die laatsten laten zich niet op hun kennis voorstaan. Uitslovers zijn het niet. Men woont fatsoenlijk en rijdt bijvoorbeeld in functionele auto's, niet meer. Sommige hebben het verder gebracht dan anderen en krijgen daarvoor ook waardering, maar in wezen zijn allen voor mij gelijk, dat wil zeggen dat ze allen de specifieke kenmerken hebben die ik waardeer. Allen praten gemakkelijk en hebben het geduld naar mij te luisteren, maar de een is in geschiedenis en politiek geïnteresseerd en de ander geeft de voorkeur aan persoonlijke observaties en filosofische beschouwingen. 

Alleen een vismaat
Op de lagere school had ik een enkele vriend, een vismaat eigenlijk, die ik had opgedaan bij een van de vele watertjes waaraan onze nieuwbouwwijk rijk was. Pas toen ik was blijven zitten in de tweede klas middelbare school, maakte ik twee vrienden en dat was voorlopig genoeg. Later kreeg ik daar meer vrienden. Evenals toen ik naar de universiteit ging en in de tijd dat ik kinderen kreeg die naar de opvang gingen en met andere kinderen optrokken, waarvan de ouders elkaar lagen. Aan het werk heb ik drie vrienden overgehouden waarvan er twee helaas zijn overleden.

Hoe kom je aan je vrienden? Voorspelbaarheid is hier het sleutelwoord. Het delen van hartsgeheimen, terwijl daar geen aanleiding voor bestaat, is taboe. Je moet normaal zijn met een stukje extra, want anders ben je saai. Pas op mijn 14e leden leerde ik de juiste verhouding tussen die twee kennen. Toen heb ik mezelf niet meer afgevraagd “bij wie wil ik graag horen?”. Nee, ik draaide het om: "Wie wil er misschien bij mij horen?” Met hem zal ik mij aanvrienden. Althans proberen vriendschap te sluiten, omdat de beslissing bij de andere partij ligt.

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op deklaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

 

Harris maakt goede kans tegenover Trump

Kamala Harris zal het opnemen tegen Donald Trump. Zij maakt een goede kans om in januari de eed af te leggen als president van de Verenigde Staten, ook wel God's Own Country genoemd.

 

Crimineel

Donald Trump is officieel een misdadiger en zijn strafblad is groot. Nu is het zo dat presidenten van de Verenigde Staten niet altijd een onbesproken faam hebben. Kennedy zat achter de vrouwen aan en zijn opvolger Johnson verzamelde een aantal lucratieve radiofrequenties op naam van zijn vrouw. Reagan toonde een opmerkelijk zwak geheugen bij de Iran contra-affaire. Door de rechter werden ze niet veroordeeld, maar Trump wel. Op hem stemmen is een officiële misdadiger steunen.

Weinig actie

Trumps bewind belooft weinig actie en hij staat symbool voor de oude mannen die het zo goed weten en die de baas zijn. Dan Harris. Zij symboliseert de toekomst van het land, waarin huidskleur geen rol speelt. Haar ouders zijn allebei niet-blanke immigranten, die het desondanks goed hebben gedaan en hun dochter is een kansrijke presidentskandidaat.

Het is niet dat ik Harris begaafder vind dan Donald Trump. Het is gewoon tijd dat de zaak wordt opgeschoond. Zoals de achterlijke wapenwetgeving en het ontbreken van een ziekenfonds. Wat een bewindspersoon bereikt, wordt in hoge mate bepaald door de manoeuvreerruimte en die is zeer beperkt. Belangrijker is dat hij een kind van zijn tijd is. Kamala is een kind van haar tijd en Trump is een has been.

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren isvia facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op deklaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

Een soort voorlopig leven

Sommige dingen blijven je bij en je weet niet precies waarom. Zo zei de vader van een vriend eens dat hij de studententijd de gelukkigste periode van zijn leven vond. Ik vond dat ongepast tegenover zijn vrouw, die immers de sleutel was tot geluk, maar zij reageerde niet. 

Intellectuele ballast

Ze was het kennelijk gewend dat mannen hoog opgaven over hun studententijd. Zij kwam zelf uit een milieu waar de universiteit onbekend was en in ieder geval een mannending. Een enkel meisje studeerde een taal maar maakte de studie meestal niet af. Zodra ze de ware had gevonden, was haar studie overbodig geworden. Zij was in het huwelijk verantwoordelijk voor de kinderzorg en de zorg voor haar man natuurlijk. Daarvoor had ze geen graad in de Franse of Spaanse taal nodig.

Lezen en lullen

Intussen neig ik hem gelijk te geven. Je had een zekere status die tot niets verplichtte. Je kon zo lang over de studie doen als je goed vond. Sommige studenten deden jaren niets dan feesten of tobben. Tot je 30e was er niets aan de hand met je studieduur. Pas daarna was die studentenperiode voorbij en werd het tijd om een baantje te zoeken.Tot die tijd wisselden vrije tijd en studie elkaar af. Ik studeerde zelf geschiedenis omdat ik dat leuk vond. Dat wil zeggen dat ik altijd zat te lezen, hetzij verplichte boeken voor een tentamen, hetzij interessante boeken over geschiedenis.

Moe gelezen ging je zo rond elf uur ‘s avonds eens kijken of er iemand van je vrienden thuis was om te praten over de boeken die je had gelezen, de politiek en soms over relaties met de andere sekse.

Overvolle treinen

Toen de studie achter de rug was ging ik werken. Toen ontdekte ik pas waar de meeste mensen mee bezig waren, namelijk op tijd op je werk komen en na het werk zo snel mogelijk weer naar huis. Ik moest me in overvolle treinen persen, vaak twee keer, in verband met overstappen. Ja, en inspraak, die had je niet, je deed wat de baas zei. Tenzij je ruzie wilde en daar was ik niet in geïnteresseerd. Ik wilde het vak leren en er carrière in maken. Kortom, mijn echte leven was begonnen. Het heerlijke studentenleven was voorbij. 

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebookof michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

 

 

Hoe ouder, deste sentimenteler

De ouderdom komt met gebreken en daar neemt mijn lichaam als CBS-patient een  extra voorschot op. Tegelijk word ik ook sentimenteler en dat is niet alleen een nadeel.

Alles wordt minder
Het lichaam wordt stijver en allerlei pijntjes doen hun intrede. Verder neemt het uithoudingsvermogen af. Het gezichtsvermogen wordt minder en ook het gehoor wordt minder. Bijna iedereen boven een bepaalde leeftijd is brildragend en dat is normaal. Anders ligt het bij het gehoorverlies. Mensen worden boos als ze iets niet verstaan en wijten het aan zacht praten, slecht articuleren of achtergrondgeluiden. Doof zijn is nog altijd een schande en dat is de reden waarom veel mensen weigeren een hoortoestel te dragen.

Tranen met tuiten
Een ander ouderdomsverschijnsel is een toename van het aantal keren dat ik tot tranen toe bewogen ben. Als ik in een relationele crisis zou zitten - maar daar doen we niet meer aan -, is het normaal om te huilen. Idem als ik op tv een reportage over Gaza of Oekraïne bekijk. 

Maar het gaat over de grens van verantwoord huilen als ik naar een romcom zit te kijken en dan precies ga huilen wanneer het de bedoeling is, terwijl dat vaak ten overvloede ook nog eens wordt voorgedaan. Verder ben ik in tranen bij gevallen van onrecht en tegenslagen waar mensen echt niks aan kunnen doen.

Mijn echtgenote Angeline is blij met de verlaging van mijn interne drempel op mijn sentimentaliteit en vindt het natuurlijk overkomen. Ik ben geneigd het met haar eens te zijn, maar ik heb toch een punt van twijfel. Dat ik nooit gehuild heb om mijn ziekte. Geen moment.

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren isvia facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

 

Het huwelijk is terug

Het  huwelijk zou verdwijnen, het was een ossefied structure, net als de gewoonte om je hoogleraren met professor aan te spreken. Wat ervoor in de plaats zou komen wisten wij niet. De cultus om de professor heen is spoorloos verdwenen, maar het huwelijk is helemaal terug.

Romantische plek

Dat mijn oudste zoon ging trouwen, is achteraf gezien niet zo vreemd. Hij en zijn vrouw willen dingen netjes doen, zoals het hoort. Zo werd ik een keer gecorrigeerd omdat ik een houten lepel aan een van de kinderen gaf om mee te spelen, in plaats van een stukje speelgoed dat daarvoor bedoeld was.

Dat hij zijn aanstaande ten huwelijk vroeg op een romantische plaats was niet zo verbazend, maar dat het huwelijk op een kasteeltje plaatsvond en dat haar vader haar moest weggeven wel. Even dacht ik dat ze de traditie volgde, maar dat was niet waar, want de vader moet traditioneel toestemming geven voor het huwelijk, maar daar was in dit geval geen sprake van. Ook was de bruid in verwachting, wat vroeger een schande was.

Door haar broer
Drie jaar later vertelde mijn een na oudste zoon dat hij zijn geliefde ten huwelijk had gevraagd, tijdens de wintersport in de sneeuw. De plechtigheid op het stadhuis was een formaliteit, maar vier maanden later vond de viering plaats, op een partyboerderij met speeches en alles. Omdat ik wegens mijn ziekte deze keer geen speech kon houden, had mijn zoon bedacht dat ik hem kon weggeven. Vervolgens werd het stel zogenaamd in de echt verbonden door haar broer, die dit deed met zoveel verve dat de plechtigheid op het stadhuis op de achtergrond raakte.

Roze koeken

Ook in mijn wijdere omgeving trouwen de kinderen de een na de ander, zodat op dit gebied van vermolmde structuren geen sprake kan zijn. Toen Angeline en ik gingen trouwen was dat omdat ik dan niet in militaire dienst hoefde, een andere reden was er niet. Wij trouwden op maandag omdat het dan gratis was. De plechtigheid was sober en naderhand gingen we koffie drinken met de twee getuigen. Bij wijze van traktatie namen we er roze glacé koeken bij. Vervolgens gingen we weer aan de studie. De ouders werden naderhand op de hoogte gebracht. We waren voorlopers, op een toestand die nooit is gekomen. 

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveldtevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op deklaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

Afscheid nemen is zo gek nog niet

Na mijn korte ochtendwandeling zit ik hier aan mijn bureau te piekeren. Ergens in de komende twee jaar zal ik afscheid moeten nemen. Ik weet nog niet precies hoe snel de ziekte voortschrijdt en welke ongemakken nog in het verschiet liggen, maar dat ik ergens in die periode het tijdelijke met het eeuwige moet verwisselen is zeker.

Kleinzoon

Ik ga ervan uit dat ik tot eind december in een draaglijke toestand ben, ook voor mijn vrouw Angeline. Dan is de geboorte uitgerekend van mijn derde kleinkind, het eerste kind van mijn middelste zoon Laurens en zijn vrouw Cécile en tevens mijn eerste kleinzoon. Daarna zal de kwaliteit van mijn leven bepalend zijn voor het tijdstip waarop ik de huisarts vraag om mij een dodelijke injectie toe te dienen en mij zo uit mijn lijden te verlossen.
Ik stel me zo voor dat ik ook mijn laatste nacht in bed met mijn echtgenote doorbreng, zoals de voorgaande nachten, en een paar uur zal kunnen slapen. Dan zullen de kinderen komen om mij samen met mijn vrouw uitgeleide te doen.

4 brieven
Op een nader te bepalen tijdstip zal ik mijn vier kinderen een brief overhandigd hebben, waarin ik wijze raad geef. Maar wat te doen aan mijn vrienden die vaak al langer in mijn leven zijn dan mijn kinderen? Hun raad geven lijkt mij zinloos: wie ben ik dat ik zou weten hoe ze hun leven zo goed mogelijk kunnen blijven vormgeven.
Hun loopbaan ligt achter hen en aan hun persoonlijk leven valt weinig meer te veranderen, maar zij vertegenwoordigen een schat aan herinneringen. Aan tijden van jeugd en kracht en overmoed, zoals ook is vastgelegd op talloze foto's. Ik krijg bijna zin om afscheid te nemen. 

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren isvia facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveldtevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op deklaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

Een mening over alles

Mijn echtgenote Angeline doet haar best om mij bij alles te betrekken. De vervanging van versleten autobanden, wat we die avond zullen eten, wat voor kleren ik zal dragen, welke route ik wil nemen voor mijn avondlijke wandeling, overal vraagt ze nog steeds mijn mening over. Vroeger had ik ook mijn mening over alles, maar dat is veranderd sinds ik ziek ben.

Beperkte horizon

Een van de kenmerken van de ziekte is dat alles je meer moeite kost, ook nadenken. Zelfs eenvoudige vragen als wat ik op mijn brood wil, veroorzaken soms hoofdpijn. Als ik twee van dergelijke vragen tegelijk moet beantwoorden, hoe simpel ook, dan blokkeer ik. Ik houd op met denken en zelfs een  neutrale zin als  “het maakt me niet uit” kan ik niet verzinnen.
Een ander kenmerk is de beperkte levensverwachting, in deze fase hoogstens 2 tot 3 jaar. De verkoop van de twee flats in de Rivierenbuurt heeft heel wat opgeleverd en na de aankoop van de flat in Buitenveldert bleef er nog genoeg over om een aantal jaren zorgeloos te kunnen leven, zeker omdat ik een aardig pensioen heb en Angeline ook wat gespaard heeft. Niettemin bleef ik financieel bezorgd, maar dat is nu voorbij. En hoewel ik merk dat we op een grotere voet leven dan voorheen, kan het me niks schelen, omdat het mijn tijd nog wel zal uitdienen.

Afscheid
Ik heb andere zorgen. Hoe het zal zijn om totaal hulpbehoefend te zijn en wanneer laat ik euthanasie plegen. Zal ik voor het einde terugschrikken en aarzelen? En het afscheid nemen, hoe zal dat gaan? Wil ik mensen iets meegeven waar ze iets aan hebben, of wil ik alleen maar terugblikken naar de lol die we hebben gehad. Dat zijn de vragen die mij nu bezighouden en hoeveel geld we per maand uitgeven, interesseert me niets. Vandaag is de oude klok teruggebracht die mijn grootvader heeft gekocht. De reparateur heeft 600 euro in rekening gebracht, maar het maakt me niet uit. Ik heb mijn klok terug, lopend en slaand. Jaren heeft hij stilgestaan op de schoorsteenmantel, omdat ik het geld niet wilde uitgeven. Nu denk ik: een probleem is opgelost en verder na mij de zondvloed.

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

Die geboorte wil ik nog meemaken

 De viering van het huwelijk van mijn middelste zoon vindt morgen plaats. De bruid is zwanger, de baby wordt in december verwacht. Dat hoop ik zeker nog mee te maken.

Behulpzaam
Als ik deze laatste jaren goed doorkom, kan ik tevreden zijn over mijn leven. Natuurlijk was ik graag gepromoveerd en had ik het graag verder gebracht in de journalistiek. Anderzijds heb ik mijn gezin en mijn echtgenoot in welvaart onderhouden. We woonden ruim in een van de betere buurten van Amsterdam, hadden behulpzame en trouwe vrienden en de vier kinderen hebben het goed gedaan. Eén is er zelfs miljonair op zijn 33ste. En mijn huwelijk is goed.

Links
Met een briljante broer die 2 jaar ouder was en als linkshandige in de jaren 50 was mijn leven niet eenvoudig, zodat ik er wat dat betreft zonder moeite afscheid van neem.

Het probleem zit in het feit dat  familie en vrienden meer van mij konden verwachten. Mijn ouders waren gezond en actief tot zij de 90 bereikten. Een aanval van darmkanker sloeg mijn lichaam af. Toch heb ik, nu ik de 70 gepasseerd ben, CBS, die mij in korte tijd in een hulpbehoevend wrak zal veranderen. Geen leuke reizen meer met mijn vrouw zoals bij de recente inkorting van de vakantie aan de Riviѐra is gebleken. Geen wekelijkse oppasbeurten meer bij de kleinkinderen. Weldra geen goede gesprekken meer, omdat ik het praten snel verleer.

Kontext
Ik heb gekozen voor euthanasie. Wanneer de dagen een last worden voor mij en de mensen om me heen, vraag ik de dokter om er een einde aan te maken. Ik geloof in een leven na de dood waarin we elkaar terugzien, zij het in een volstrekt andere context. Het afscheid is dus niet definitief, maar zal mij evengoed zwaar vallen.

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

Mijn vrouw kreeg het Spaans benauwd

Veel mensen zijn wegens het slechte weer vervroegd teruggekomen van vakantie.  Ook wij hebben de vakantie afgebroken. Niet zo zeer de meteorologische situatie, als wel mijn gezondheid was de reden. 

 

Kort van duur
Anders dan voorgaande jaren was het aan de Riviѐra grijs en regenachtig, zij het dat de temperatuur aangenaam was en de buien van korte duur. De stralende zon en de blauwe hemel waren er echter maar af en toe. Dat was een tegenvaller, maar ik had gelukkig een spannend boek op mijn e-reader. De heenreis van vier dagen was goed verlopen en ik vertrouwde erop dat ik op de geaccidenteerde camping  binnen een paar dagen mijn weg wel zou vinden. Ik was wat wankeler dan gebruikelijk, maar daarover maakte ik me geen zorgen, omdat ik gewend ben dat het mij voortdurend inspanning kost om overeind te blijven. 

Dramatisch vallen

Bij mijn vrouw Angeline gingen echter de alarmbellen af, toen zij me steeds vaker fysiek moest helpen om uit de tuinstoel omhoog te komen. Zij had visioenen van dramatische valpartijen, opname in een Frans ziekenhuis en een moeizaam transport naar Nederland, waarbij zij het thuisfront voortdurend op de hoogte moest houden. Voor haar was het niet een periode van ontspanning, maar van voortdurende stress. Op een gegeven moment zei ze dat ze naar huis wilde. Ik was verrast en voelde het als een vorm van verraad: onze laatste vakantie samen wilde zij voortijdig afbreken!  

Ik vroeg een dag respijt en stemde toen in. Onmiddellijk verbeterde haar humeur en op de terugweg was Angeline zelfs uitbundig. Thuisgekomen bleek ik zelfredzamer dan op de camping, wat haar het gevoel van vrijheid gaf.

Lastige situatie
Angeline zit in een moeilijke positie. Ze registreert iedere achteruitgang. Ook wanneer ik zelf een oplossing heb bedacht voor het functieverlies, bij voorbeeld door de handeling te schrappen of een alternatief te bedenken. Probleem opgelost en al bijna vergeten. Voor mij is het in zekere zin het gemakkelijkst te dragen, omdat ik het moet doen met wat mij overblijft. Vrienden en familie zien scherp wat ik niet meer kan. Ik daarentegen moet leven met wat mij resteert. Zo zie ik ook mijn mislukte vakantie. We zijn eerder teruggegaan, maar het regende ook best veel.  

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

 Heden geen blog wegens vervroegde terugkeer van vakantie.

.

Duitsers krijgen het voor de kiezen

Wanneer de huidige generatie bejaarden sterft, heeft dat een doorslaggevende invloed op de verhoudingen tussen de Europese landen. Met name Oost-Europa en Duitsland krijgen het zwaar. 

La Gloire
In de 17e en 18e eeuw was Frankrijk het machtigste en volkrijkste land in Europa. In de 19e eeuw werd het land van de eerste plaats verdrongen door Engeland en Duitsland en dat is nog steeds het geval. Drie keer voerde Frankrijk oorlog met Duitsland en drie keer bleek het de zwakkere partij. De laatste twee keer, in de Eerste en de Tweede Wereldoorlog, werd Frankrijk door de Amerikanen gered. In het begin van het conflict met de nazi's werd Frankrijk gedwongen een vernederende vrede te sluiten waarin het gereduceerd werd tot het vazalstaatje Vichy Frankrijk, dat het Rhonedal en directe omgeving omvatte, alsmede de uitgestrekte maar armzalige koloniën. Het raakte in 1942 zijn laatste restje zelfstandigheid kwijt en werd ingelijfd door Duitsland.

Onverzorgde oudjes
Frankrijk heeft in de hele twintigste eeuw zijn uiterste best gedaan door kindertoeslagen en andere middelen qua bevolkingsaantal Duitsland in te halen, maar tevergeefs. Tot nu toe, want momenteel is Frankrijk het enige Europese land dat op eigen kracht groeit. Alle andere landen moeten het hebben van immigratie. In de Baltische staten en Polen is de immigratie volstrekt onvoldoende om de daling van de bevolking te compenseren: de bevolking trekt weg naar welvarender landen zoals Nederland en Duitsland.
In ons land zal de bevolking daardoor nog groeien, want het geboortecijfer is 1,5 en daarmee niet dramatisch laag zoals in Duitsland, wat op een half kind per vrouw zit. Tenzij de oosterburen zich omvormen tot een immigratieland, is krimp onvermijdelijk. Wie dan voor al die bejaarde Duitsers moet zorgen is een raadsel. Zeker is dat als die Duitse babyboomers zijn overleden, Frankrijk Duitsland zal hebben ingehaald. Eindelijk.

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

 

Wij gaan ook op reis

Na een geslaagde test of ik de Eriba-caravan in en uit kon komen, hebben we besloten om op vakantie te gaan. Naar de Rivièra, waar het bijna altijd mooi weer is.

 

Zonnetje
Een  meerderheid van de Nederlanders gaat van de zomer naar het buitenland. Daar zijn twaalf miljoen vakanties geboekt, tegen negen miljoen boekingen in eigen land. Steeds meer mensen maken meerdere reizen. Het weer is een belangrijke reden om de grens over te trekken. Frankrijk is dan ook de belangrijkste bestemming. Er is een goede kans op een zonnetje en het is minder ver dan Italië of Spanje. Daarheen moet je vliegen en dat wordt begrotelijk in de zomer. Het weer is overigens niet alles bepalend: zo is Duitsland een goede tweede bij de buitenlandse bestemmingen, terwijl het weer slechts marginaal beter is dan in Nederland.

Voorpret
De meeste mensen vinden het leuk om op vakantie te gaan en verheugen zich daarop. Deze voorpret is niet iedereen gegeven, omdat je uit je comfort zone wordt getrokken. In plaats van iedere dag zonder nadenken de zaken af te werken, zijn ze gedwongen om aandacht te geven aan acute vragen zoals welk boek ze zullen meenemen, of ze soepkoppen mee zullen inpakken of dat dat te truttig is en of ze de juiste documenten hebben om grenzen te passeren en eventueel in een ziekenhuis toegelaten te worden. Bij sommige mensen duurt het een paar dagen voordat ze van hun nieuwe bestemming kunnen genieten.

Relaxed
Op Angeline's verzoek - en zij rijdt - toeren we in een rustig tempo naar Zuid-Frankrijk. We overnachten op campings die we al kennen en datzelfde geldt voor de eindbestemming bij Nice. Geen avonturen, zelfs geen korte, ruige wandelingen.
Ontbijten in de zon, een boekje lezen, naar het zwembad om af te koelen en  uitstapjes maken in de omgeving. Heel relaxed en afgestemd op wat ik nog kan. Ik heb er wel zin in.

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

  

Ik ga de jeuk nog missen

”En wat nu het ergste was...” En dan komt er iets wat vergeleken bij de hoofdramp nog zo erg niet is. Zoals een deur die steeds open gaat en telkens een ijzige kou binnenlaat. Of dat je je plas moet ophouden. Vergeleken bij het verlies van een baan of je gezondheid onbelangrijk, maar wel uitermate hinderlijk.

Middernachtthee
Zo is het ook met mijn jeuk, die zo heftig is, dat ik tot voor kort bijna iedere nacht wakker lag en tegen vijven gedwongen was om afleiding te zoeken en een kop thee ging drinken. Vergeleken bij mijn prognose van voortdurend functieverlies en de dood door slikproblemen stelt het natuurlijk niks voor. Toch is het vervelend om elke nacht te bed te gaan met het voornemen om niet te krabben, maar dat toch te doen, beperkt aanvankelijk maar uiteindelijk over het hele lijf inclusief de hoofdhuid. Daar woedt een iets andere microbe die gradueel minder jeukt en met een speciale zalf bestreden moet worden. 

Ik heb veel zalven gehad, in de loop van vijf maanden, omdat sommige smeersels niet hielpen of maar een  paar dagen. Toen de reguliere medische wetenschap niet werkte, ging ik op advies van mijn jongste zoon ook thee drinken van vers geoogste brandnetels. De jeuk op mijn lijf is verdwenen. De kriebel op mijn hoofd leek aanvankelijk ook weg te zijn, maar is vannacht teruggekomen, op volle kracht. 

Cubaanse Jeuk Met mijn vertrouwen in de dermatologie is het droef gesteld. Mijn oude encyclopedie noemt onder andere Kappersjeuk, Cubaanse jeuk en Koelie jeuk, maar over wat er tegen te doen valt, daar is het boekwerk zwijgzaam over. In 100 jaar is er niet zoveel veranderd, kan ik constateren.

Dus wacht ik af hoe de jeuk zich ontwikkelt. Ik zal haar misschien zelfs missen, omdat zij perspectief bracht. Ik had af en toe betere nachten en ging er bovendien hoopvol vanuit dat de jeuk vroeg of laat helemaal zou verdwijnen. Eens kijken hoe dat bevalt, leven zonder jeuk

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageerals en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam

Elke ochtend een avontuur

Sinds ik door mijn ziekte CBS niet meer zelfstandig kan fietsen, maak ik een ochtendwandelingetje in mijn eentje. Zo begint iedere dag met een avontuur. Het is verbazend hoeveel stress een man kan hebben in slechts tien minuten! De rest van de dag ga ik alleen naar buiten aan de hand van Angeline of wie dan ook aanwezig is. Nooit alleen.

 

Relatief veilig

Mijn ochtendwandeling is veilig in de zin dat ik zoveel mogelijk langs muren loop en als die er niet zijn struiken of grasvelden waar ik naar rechts kan vallen. Volgens Angeline val ik het vaakst daarheen, terwijl ik me rechts niet kan opvangen wegens de ziekte. Die maakt mijn rechterzijde onhandig en traag. Angeline wijst erop dat ik ook vaak achterover dreig te vallen, maar daar is niks aan te doen en denken we niet over na. Ik heb aan een helm gedacht, maar ik vind dat ik daar nog niet aan toe ben. Het veiligst zou zijn om in een stoel te zitten en tv te kijken. Dat doe ik al geruime tijd 's avonds, maar 's middags wil ik ook graag iets anders doen, zoals in het park wandelen en of duofietsen met Angeline. 

Langs de muur

Ik begin mijn wandeling door langs de muur van mijn flat te lopen, overigens zonder die aan te raken. De eerste passen ben ik nog onzeker, gezien de watten in mijn hoofd, maar als ik tempo krijg, ontstaat er vertrouwen in de onderneming.

De muur eindigt echter in een een sierbosje, waaromheen ik rechts afsla. Ik heb dan geen steun meer van de muur als ik die nodig zou hebben. De bossages staan dan aan de rechterkant en aan de linkerkant is er een stille straat. Wellicht wegens het hoge rollatorgehalte in de wijk, zijn er in de eerste twee straten aflopende uitsparingen gemaakt in de stoeprand, die ik gebruik, al moet ik daarvoor iets verder lopen. Dan kom ik bij een van de vaarten die de wijk doorsnijden. Langs zacht gras loop ik daar langs. Ik vermijd om naar het water te kijken waarop interessante watervogels te zien zijn. Ik houd mijn ogen op de bestrating gericht, zoals steeds. Hier ben ik het bangste om te vallen.

Dan koffie

Enigszins gerustgesteld steek ik twee straten over en sla dan een doorgaande weg in waarvan de stoep gelukkig rustig is of zelfs verlaten. Ik loop nog steeds langs bossages die hier als tuin fungeren. Weldra komt een gastvrij bankje in zicht, waarop ik nooit ga zitten, want ik weet niet of ik van de bank weer overeind kan komen.

Op een gegeven moment ga ik rechtsaf een breed voetpad op en kom dan weer bij het water wat hier overbrugd is. Nu arriveer ik bij twee onbebouwde maar zorgvuldig betegelde open plekken, die ik zeer vrees. Wanneer ik die gepasseerd heb, sla ik nogmaals rechtsaf en kom in mijn eigen portiek. Boven gekomen zet ik dan een pot koffie. Die heb ik rijkelijk verdiend.

(eindredactie: Angeline Jansen)

De eenvoudigste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Open op de klaplijst Reageer als en klik op Naam/URL. Voer je naam in en gebruik als URL: www.mn.nl. De reactie wordt dan gepubliceerd onder jouw naam