Je kunt het niet zo gek verzinnen…

Je kunt het niet zo gek verzinnen, of het is waar gebeurd, dat constateerden Cécile Sanders en ondergetekende bij het schrijven van In de schaduw van de Wolkenkrabber. De hoofdpersoon, Marjan de Vries is onvoorstelbaar zwaarlijvig. Wij zijn allebei redelijk slank en stelden ons iemand voor van boven de honderd kilo. Volgens het Guinness Book of Records woog de Amerikaan Jon Brower echter zes keer zoveel, 635 kilo. Na het bereiken van deze mijlpaal moest hij wel naar het ziekenhuis, want de longen en het hart konden zo’n enorm lijf niet van voldoende zuurstof voorzien. Hij slankte vervolgens dramatisch af tot 362 kilo, maar overleed evengoed op zijn twintigste.

Begrafenisboot
Ik maakte me zorgen over de plaats waar Marjan de Amstel in wordt gereden en verdrinkt. Het water bleek bij het peilen ter plekke minder dan een meter diep. Mijn zorgen waren echter overbodig: een paar maanden later verdronk een automobilist in een slootje van vijftig centimeter. Ook het plot van een mediagenieke nepschrijver die de anonieme, echte schrijvers vervangt, bleek behalve een vrucht van onze rijke fantasie, ook platte realiteit.

Zelfoverschatting
Angst om niet realistisch te zijn, vloeit voort uit overschatting van de fantasie. In 1898 bedacht Morgan Robertson het boek over een gigantisch schip dat op een ijsberg voer. Veertien jaar later botste het grootste passagierschip in de wereld op een ijsberg en zonk. Robertson had zelfs de naam bijna goed: Titan in plaats van Titanic.
Schrijvers kunnen dus veel fantaseren. Zelfs de wilde fantasieën van Jules Verne over grote onderzeeërs (Vingt mille lieues sous les mers 1869) en maanvluchten (De la terre à la lune 1865) zijn uitgekomen.
Waar het om gaat, is geloofwaardigheid. Henry Rider Haggard creëert in She (1886) een hoofdpersoon die tweeduizend jaar tevoren haar minnaar in drift doodde. Sindsdien slaapt ze elke nacht naast zijn gebalsemde lichaam, in afwachting van zijn reïncarnatie. De stenen trap is danig ingesleten door de sandaaltjes die ze draagt op de tienduizenden eenzame afdalingen naar de grafkelder, meldt Haggard en dat detail maakt de scène voorstelbaar. Rider Haggard en Jules Verne among others gaan uit van suspension of disbelief. De lezer weet dat hij een ander universum betreedt dat op het zijne lijkt, maar het niet is. Hij laat zich verrassen.

Realiteitsverfraaiing
Mijn mening is dat de menselijke fantasie beperkt is en op de menselijke realiteit voortbouwt. Daartegenover staat dat wij de werkelijkheid ook niet echt kunnen beschrijven. We hebben alleen letters, zwarte patroontjes op een wit vlak, om een driedimensionale, bonte en geurige werkelijkheid op te roepen bij lezers die we slecht kennen. En dan zijn er het wensdenken en de neiging tot verfraaiing, waardoor met name autobiografieën vaak een realiteit schetsen die alleen de schrijver herkent. Dus ja, wat je bedenkt is dikwijls waar of realistisch, binnen grenzen.  

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld 

Prijzenkans stijgt met de juiste setting

De kans dat een officieel uitgegeven boek meer dan 25 exemplaren verkoopt, is gering. Romans van onbekenden sterven na publicatie een stille dood, tenzij de recensenten meteen toehappen en/of het boek een prijs krijgt. En er zijn veel prijzen, zoveel dat de Wikipedia er 150 opsomt, alleen voor Nederland. De lijst voor het Nederlands taalgebied is dermate lang dat je altijd wel ergens bekroond kan worden, lijkt het. De Charlotte Köhlerprijs voor Literatuur of de Schaduwprijs moet toch haalbaar zijn, of desnoods een Zoute Zoen.

Naar de Mis
Aan veel prijzen zijn speciale eisen verbonden, zoals de leeftijd van het (beoogde) publiek. Er zijn veel onderscheidingen voor kinderboeken. Verder is er onderscheid tussen fictie en non-fictie, regio, genre, stad, buurt, dialect enzovoort.

Toen ik dit bonte palet overzag, besefte ik hoe mager het aanbod aan boeken voor de meeste gespecialiseerde prijsverleners moet zijn. Zij krijgen weinig publicaties en zijn blij met goede kandidaten. Conclusie: lokaliseer je verhaal door herkenbare details, laat katholieken eens in de kerk zitten, laat je verhaal spelen in de klassieke oudheid. Als het niets afdoet aan het verhaal, natuurlijk. En als er een prijs voor is.      

Heilzame omgeving
Door de leefomgeving van je verhaal te benoemen, vergroot je niet alleen je kans op een prijs, maar krijg je sowieso meer aandacht van media die op hun terrein een lagere nieuwsdrempel hanteren. Mijn eigen Een kleine promotie lijdt aan gebrek aan marketing-focus. De doelgroepen (bankpersoneel, pr-medewerkers, oudere werknemers, oudere mannen in het algemeen) zijn te groot om te bereiken. Ik heb daar te licht over gedacht. Ik droomde ervan dat ik via het blog met mijn roman viraal zou gaan, of dat een uitgever mijn werk aan de wereld bekend zou maken. Verkopen blijkt echter noeste arbeid en de mogelijkheden zijn beperkt. Volgende keer kijk ik eerst naar de prijseisen vóór ik weer ga schrijven.  

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld 

Nobel-comité mag discrimineren

Voor het eerst in 268 keer was ik vergeten dat het blogdag was. Ik had mijn researcher gebriefd over het onderwerp: literatuurprijzen. Dit naar aanleiding van de Nobelprijs voor literatuur aan de vrij onbekende Abdulrazak Gurnah. Mijn vergeetachtigheid is te verklaren door de ontspanning. Ik heb het materiaal voor het e-book opgestuurd, waarmee het eind van het romanproject Een kleine promotie in zicht komt. Ik moet wel waakzaam blijven en dat is moeilijk voor een mens. Ook de meeste auto-ongelukken gebeuren aan het eind van de vakantie, vijftig kilometer van huis.

Bleke Poolse
Terug naar de Nobelprijswinnaar die als tiener al in Engeland ging wonen, maar zwart is en in Afrika geboren. Dat gaf reuring. Vorig jaar kreeg de Poolse Olga Tokarczuk een prijs en die had ook geen internationale faam. Ze stak bleekjes af tegen de bekende Oostenrijker Peter Handke, die terug kan zien op een substantieel en succesvol oeuvre. Ook hij kreeg de prijs  en ook de prijs kreeg, want die was een jaar niet uitgereikt wegens de corona-epidemie. In de traditie van een prijs die eerder naar Pearl Buck, Ernest Hemingway, Thomas Mann, Boris Pasternak en John Steinbeck ging. De Poolse mevrouw Tokarczuk en nu de zwarte Gurnah lijken te profiteren van hun herkomst. Het Nobel-comité wil inclusief zijn en laten zien dat ook buiten de grote cultuurgebieden en door vrouwen goede boeken worden geproduceerd. Zij wil niet alleen een beloning zijn voor de prestaties van blanke mannen, maar talent signaleren en zo tot bloei brengen.

Idealistische dynamietkoning
Beide zijn het nobele doelen. Wat de doorslag geeft, is de bedoeling van de kinderloze dynamietkoning Alfred Nobel. Die stipuleerde dat “geen enkele aandacht moest worden geschonken aan nationaliteit.” Ik lees dat als de moderne non-discriminatieverklaring. Wat dat betreft zit het Nobelcomité niet op de lijn van de initiatiefnemer. Positieve discriminatie is ook discriminatie.  
Nobel specificeerde echter dat het voor literatuur ging om “het meest opmerkelijke werk met een idealistische trend.” Gurnah kan met zijn migrantenpublicaties anderen aan het denken zetten. Ook kan hij anderen, waaronder schrijvers, het besef bijbrengen dat zwarte Afrikanen hun huidskleur delen, maar niet veel meer. Genetisch verschillen ze meer van elkaar dan bijvoorbeeld Europeanen van Chinezen.
Laten we aannemen dat opmerkelijk bijzonder betekent en idealistisch dat haatzaaiers niet welkom zijn. Dan heeft het comité wel degelijk in de geest van de oprichter gehandeld. Ervan uitgaande dat Gurnah iets bijzonders te melden heeft. Ik zal naar de boekwinkel gaan.  

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld 

“Promotie” eigenlijk schurkenroman

Er zijn ongetwijfeld in het boekenvak experts die de reacties op een publicatie redelijk kunnen voorspellen. Zelf blijf ik me verbazen. Mijn roman Een kleine promotie is in wezen een schurkenroman. Hoofdpersoon Diederik en zijn bankcollega Iris helpen het Nederlandse publiek voor honderden euro’s per persoon op te lichten door de gang van zaken te rooskleurig voor te stellen. Mede door hun werk kan de B-bank doorgaan met verlies lijden. Leveranciers en de overheid betalen de rekening, wat voor het publiek onder andere betekent nog minder woningbouw en langere wachttijden in de zorg. Het geld voor riante bestuurdersvergoedingen en domme investeringen moet tenslotte ergens vandaan komen.   

Illegaal genezen
Achteraf begrijp ik dat iedereen verwacht dat bankmensen hun tijd besteden aan leugens en oplichting. Wat dat betreft is de reputatie van de financiële sector bijna net zo slecht als van de journalistiek. Ik heb in beide bedrijfstakken gewerkt en heel wat verjaardagen meegemaakt waarin mijn branche werd afgekamd. Toch kwam het voor mij als een schok dat het gedeelte in het boek over de volstrekt immorele bankierseed voor zoete koek door mijn lezers werd geslikt.

Verbazender vond ik de reactie op het effectieve kankermedicijn dat de zoon van de hoofdpersoon ontwikkelt. Dat wordt illegaal beproefd op een ongeneeslijk zieke Afrikaan, die dankzij dit middel weer fluitend zijn bestaan oppakt. Geen lezer die daar blijdschap over uitte. De genezing is immers in strijd met de wet.   

Trots op Oberammergau
Onverwacht was ook de veroordeling van de hoofdpersoon als een depressieve slappeling. Komaan! De man houdt zijn baan als oudere werknemer bij een noodlijdend bedrijf, in een situatie waarin zijn ervaring en normen niet tellen. Hij is in overlevingstand en heeft zijn trots opzij gezet. Gebruikelijk, maar voor sommigen onvergeeflijk.
Ik had daar weinig begrip voor, tot ik vanochtend terugdacht aan een boek over een man in een concentratiekamp. Hij is volkomen overgeleverd aan de Nazi’s, maar heeft één keer op het bevel “Ein Lied!” meegezongen met een Engelstalige compositie.
“We’ll go to Oberammergau,” brulden ze, hoewel Engels een verboden taal was en ze geen enkele zeggenschap hadden over waar ze heen gingen. De bewakers hadden niets door en de verwachte straffen bleven uit. Toch was de bevrediging groot, ook decennia na de bevrijding. Met het lied bewezen de gedetineerden dat ze nog altijd mensen waren met een eigen wil.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld 

Hopelijk heb ik haar lijden verlicht

IJdelheid is een van de vele redenen om een boek te schrijven. Schrijver zijn, geeft status. Een andere belangrijke motivatie is de behoefte misverstanden recht te zetten. Een voorbeeld van dat laatste is Lijden in stilte (2018) van Annemarie Ongolesono. Ik kreeg het boek toegestuurd als proeve van bekwaamheid van Boekengilde in Enschede. Ongolesono’s  autobiografie zag er prima uit en ik liet het gilde prompt honderd exemplaren drukken van mijn oudere werknemer-roman Een kleine promotie.

Koude kikkerlandje
Ik liet Ongolesono’s boekje lang slingeren, maar steeds trok de coverfoto van een Aziatische vrouw mijn aandacht. Only one way to find out. Het bleek te gaan over een Surinaamse vrouw die een restaurant dreef, Jawa City in Almere. Zij vertelt in 150 pagina’s over haar kindertijd in het warme Suriname en haar leven tot nu toe, in ons “koude kikkerlandje”. Het is vooral in Nederland dat ze geleden heeft. In stilte of althans zonder het gevoel gehoord te worden, vandaar het boek. De structuur kon beter, maar ze vertelt haar verhaal voortreffelijk, wat een aanzienlijke prestatie is.   

Serieus maar onwetend
De coverfoto laat er geen twijfel aan bestaan dat Ongolesono serieus genomen wil worden. Als geslaagd zakenvrouw en als liefhebbende opvoeder. Ik had moeder willen zeggen, maar in de Surinaamse cultuur liggen zaken ingewikkelder dan ik gewend ben. Haar eigen kinderen voedt ze niet allemaal op, maar ze neemt wel een nichtje onder haar hoede. En daar gaat het mis, want Ongolesono’s partner misbruikt het meisje, wat ze pas ontdekt als de politie wordt getipt door haar broer en hem arresteert. Na het uitzitten van zijn straf neemt Ongolesono de man weer in huis, dit tot verbijstering van haar familie, die er de bevestiging in ziet van hun vermoeden, dat de pleegmoeder minder onwetend was dan ze zegt.   

Rem op weten
Met het boek wil de schrijfster duidelijk maken dat ze echt van niks wist, ondanks dat ze boeken over ontucht las in de maanden vóór de arrestatie. Ik denk dat die machteloze poging om haar onwetendheid aan te tonen mijn medelijden wekte. Ik schreef haar een troostende brief, waarin ik betoogde dat ’weten’ een moeilijk begrip is, als je van je partner houdt, hem vertrouwt en van hem afhankelijk bent. Bewust weten zou betekenen dat je alles kwijt raakt: je partner, je familie, je huis en je inkomen. Bovendien liggen de zaken ingewikkeld door de nauwe band tussen dader en slachtoffer, dat er vaak het beste van maakte en naar haar tante onduidelijk was. Al die omstandigheden vertroebelen het zicht en daarmee de schuld van het niet gemerkt hebben, schrijf ik aan mevrouw Ongolesono. “Ik vrees dat er nog genoeg wroeging overblijft,” voeg ik daaraan toe.  

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld 

Francoise H. en het vertalersdilemma

Nu de coronacrisis op zijn retour lijkt, begin ik weer liedjes te verzamelen voor het jaarlijkse zangavondje in december. Naast Patsy (“ook al woon je in een krot, met de huisdeur kapot”)  wil ik ook Ton meilleur ami doen. Eerder hebben we al Tous les garcons et les filles gedaan van Francoise Hardy en dit lied is net zo zingbaar. Bovendien is er een Engelse versie, wat het lied toegankelijker zou maken.  

Terughoudende Engelsman
Bij het beluisteren van beide versies kwam ik echter voor een verrassing te staan. In het Frans vertelt Francoise haar minnaar dat zijn beste vriend haar zijn liefde heeft verklaard en zij hem heeft afgewezen.

In het Engels is zij verliefd op een terughoudende vriend en zingt:
If we are only friends
why don’t you dance
with someone new,
Zolang hij haar liefde niet verder dan kussen beantwoordt, blijven ze immers only (very good) friends.  
Zelfde lied, andere inhoud.    

Rare Klara
Nu is vertalen altijd moeilijk, ook als de schrijvers zich begrepen voelen. “Ik kan me geen twee Nederlandse heren indenken die ik liever door de krochten van mijn brein laat dwalen dan jullie,” zei de Britse schrijver David Mitchell (The cloud atlas 2004) over zijn vertalers. Ook de Schotse Ali Smith (Autumn 2016, Winter 2020) geeft vertalers vrijheid: “I think they pretty much have to write the book anew and find a way to make it work in each language.” Tegenover de rekkelijken staan de preciezen, die bijvoorbeeld in de vertaling de verwarrende Russische naamgeving willen behouden.
De vertaler van Kazuo Ishiguro’s bizarre Klara and the sun (2021) definieert haar vertalingsdilemma: “namen en labels ook in vertaling hun ongebruikelijke karakter (laten) behouden, al moet de lezer wel onmiddellijk duidelijk zijn wat Klara ermee bedoelt.” De auteur zelf is gelatener en wil alleen “dat mijn woorden de vertaling overleven.”    

Jagger’s gelijk
Ik denk dat weinig vertalers weg zouden komen met zo’n verschil in inhoud als tussen Ton meilleur ami en Only friends. Kun je trouwens bij eenzelfde melodie zulke verschillende emoties uitdrukken? De liedjes zijn beide overtuigend. Misschien hebben ze dezelfde  zwoelheid. De inhoud van de Franse tekst ondersteunt die niet. Zij moet uitgaan van de zangeres. De Rolling Stones wisten het ook: It’s the singer, not the song.”

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld 

Verwelken nog altijd vrouwelijk taboe

“Slijtage,” zei de medisch specialist over mijn verstijvende rechter wijsvinger. “Oefenen kan nooit kwaad, maar tot verder buigen leidt het niet.” En aan de hand van de röntgenfoto’s legde ze uit waarom. Geschokt verliet ik de spreekkamer. Zeventig jaar ben ik en dan al moet ik dealen met onomkeerbaar functieverlies. Mijn muzikale dromen kan ik vergeten, met een stijve tokkelvinger. En mijn onvermogen om rechts een pen vast te houden is definitief: ik zal nooit meer rechts schrijven.  

Museale pen
De pen en het handschrift zijn op weg naar het museum, maar alsnog kwam deze confrontatie met de ouderdom als een schok. De hoofdpersoon uit mijn roman Een kleine promotie kan zijn borst natmaken. Zijn potentiestoringen zijn vreselijk op zichzelf, maar slechts het begin van een algemener functieverlies. Er zijn belangrijkere dingen dan seks. Bovendien zijn er vele vormen van bevredigende koestering.

Aftakelen blijft natuurlijk deprimerend. Ontkenning kan helpen, maar alleen tijdelijk. Humor is een tegengif tegen versombering en heeft een duurzamere werking. Een literair voorbeeld van ontkenning is De 100 jarige die uit het raam klom en verdween van de veertiger Jonas Jonasson (2009). Humoristische beschouwing is het wapen van de bejaarde Jeroen Brouwers. In Cliënt  E. Busken (2020) beschrijft hij een dag in een tehuis voor demente bejaarden: “Onder de douche kan ik me aan de grijpstangen staande houden of op de afgedekte toiletpot plaatsnemen.” Ook de er op volgende tandpoetsscène is zo droevig, dat je erom moet lachen.      

Potente vrouwen
Jarenlang leek de ”verwelkende levensfase” het monopolie van mannelijke schrijvers, die bij voorkeur het mannelijk verval bespreken. “Het vrouwelijke verlangen begeerd te blijven worden is kwetsbaar, misschien wel een taboe,” zegt Marja Pruis (De Groene nr. 11, 2014) in een enigszins seksistische verklaring. De sexual drive is immers niet beperkt tot mannen en vrouwen blíjven bovendien potent. Over de verlangens des vlezes hebben vrouwen echter weinig geschreven en dan gaat het nog vaak over het fijne gevoel daarvan bevrijd te zijn.
Duidelijk is, dat er nog een groot terrein ligt te wachten op ontginning door vrouwelijke en mannelijke schrijvers. Ontkenning is nu troef, zoals blijkt uit de flaptekst van boeken van vrouwen. Die laten meestal de geboortedatum van de schrijfster discreet weg.

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Na KZ-bordeel weet ik genoeg

Het bordeel voor gevangenen in het Nazi-kamp Buchenwald zal me blijven achtervolgen. Zo levert elk boek, elke film en elk aandenken aan die tijd mij kennis op die me belast. Om precies die reden heb ik een decennium geleden W.L. Shirers standaardwerk The rise and fall of the Third Reich (1959) terzijde gelegd bij het hoofdstuk over medische proeven op gevangenen. Ik las gruwelijke details en wist dat er nog meer zouden komen, die niets zouden toevoegen aan mijn inzichten, maar me levenslang zouden kwellen.

Anne van het plein
Na het dichtslaan van Shirer heb ik toch nog een boek over WOII gelezen, namelijk Anne Frank was niet alleen. Het Merwedeplein 1933-1945 van Rian Verhoeven (2019). Het Merwedeplein is om de hoek en het boek was een verjaardagscadeau, vandaar. Verhoeven beschrijft hoe welvarende Joodse Duitsers zich aan het plein vestigden om aan de antisemitische politiek van hun geboorteland te ontkomen. Naarmate Nazi-Duitsland het ene na het andere buurland inlijfde, verminderde het gevoel dat het neutrale Nederland veilig was. Otto Frank probeerde in Engeland een bedrijf op te zetten. Dat mislukte en toen de Nazi’s Nederland binnenvielen, zaten hij en andere nieuwe Nederlanders aan het plein in de val. Ze wisten in grote lijnen wat hen te wachten stond, maar waren machteloos tegen de elkaar opvolgende maatregelen. De beklemming van die lange periode was niet tot mij doorgedrongen en zo leverde dit boek opnieuw nutteloze, maar belastende kennis op.

Mahnmal bij Dodenweg
Het bezoek aan Buchenwald kwam voort uit het plan om één Konzentrationslager (KZ) te bekijken. Op de weg van de camping naar Weimar passeerden we steeds een Mahnmal van het kamp, dus het lag voor de hand de Dodenweg naar het kamp in te slaan.
Langs de keurige en nog altijd bewoonde flats van de bewakers kwam je bij de poort van het KZ en een gedeelte van de omheining. Dit stukje maakte duidelijk waarom er nooit iemand is ontsnapt. Wel kwamen sommige gedetineerden na een paar jaar vrij, want Buchenwald was een strafkamp, onder andere voor tegenstanders van Hitler en – na de Duitse nederlaag – van Stalin. Of in de Russische periode het bordeel nog bestond, weet ik niet. Onder de Nazi’s was het een instelling om coöperatieve gevangenen te belonen en om geld te verdienen, want de gedetineerden moesten betalen en de prostituees deden hun werk gratis.

Ooit succesvol
Het bestaan van het bordeel, waarvan alleen het stenen fundament over is, leidt tot de vraag, hoe het mogelijk was dat ten onrechte gedetineerden hun gerief haalden bij hun lotgenoten. De bezoekers waren slachtoffer, maar ook dader.
Zo bracht dit bezoek een nieuw aspect van de Naziterreur aan het licht dat mij de rest van mijn leven zal achtervolgen. Er valt ongetwijfeld nog veel te leren over de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog, maar ik, ik weet genoeg.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

  

Inspirerend schilderij geeft vertrouwen in hoofdpersoon

De lekke band, meteen na vertrek, had een waarschuwing moeten zijn dat de reis naar Zwitserland moeizaam zou verlopen. Terwijl het allemaal zo simpel had geleken. Opnieuw naar de Blüemlisch Alp-berghut klimmen en daar overnachten, vervolgens mijn dochter in Bazel bezoeken en met haar bij het Paul Klee-museum het schilderij bekijken dat deze week centraal zou staan in het blog.

Geïnspireerde Dodo
In de redactie van Dodo, het schrijversblad voor de omroep, zat iemand die alles van zijn personages wist, ook details die in het verhaal geen rol speelden. Ik was stinkend jaloers op hem. Ik wist net genoeg om een verhaal te schrijven, meer inspiratie had ik niet. Dat gold voor de drie hoofdpersonen in In de schaduw van de Wolkenkrabber en ook voor de twee hoofdpersonen van Een kleine promotie. Maar plotseling, een jaar na voltooiing van het manuscript, begreep ik ineens wat bij Diederik en Claudia aan de muur van de woonkamer hing: het hierboven afgebeelde Burg und Sonne van Paul Klee. Het boek was toen al gedrukt, maar deze ontdekking bewees dat ik meer was dan een schepper van typetjes. Dat ik levende mensen had geschapen.

Zelfs geen poster
De bergtocht was een ramp. Op de uitputtende weg omhoog gleed ik uit en moest uit een machteloze positie overeind geholpen worden. Tijdens de afdaling kreeg ik op een steil stuk een paniekaanval en kon alleen centimeter voor centimeter bevend omlaag kruipen. Ik was zo meelijwekkend dat een mede-daler mijn rugzak overnam.

Het bezoek aan het Paul Klee Zentrum verliep eveneens dramatisch. Wegens het kleurverschil tussen de afbeeldingen op internet wilde ik het schilderij in het echt zien, voor ik erover schreef. Dus ik, met vrouw en dochter, van Bazel naar Bern. Door Strassenarbeiten en een ongeluk werd dat een lange tocht. In het Zentrum hingen bijna alleen etsen en tekeningen. De huidige selectie van ten toon gestelde werken bevatte maar een paar schilderijen. Burg und Sonne was daar niet bij, het museum had zelfs geen poster van dit beroemde werk.

Ooit succesvol
Overbodig te melden dat files de terugweg naar Bazel flink vertraagden en ik de lift moest nemen naar de flat van mijn dochter, omdat trappen lopen te pijnlijk was. Toch krijg ik bij het schrijven van deze post een tevreden gevoel. Het feit blijft dat Diederik een vrolijk schilderij in de woonkamer had ophangen. Klees schilderij herinnert mij eraan dat hij vóór zijn kleine promotie een positieve en succesvolle man was. Maatschappelijk succes is voor hem als pensionado onwaarschijnlijk, maar positief wordt hij weer.  

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Geluksmoment tussen de caravans

Tijdens de vakantie in Duitsland had ik een geluksmoment. Het was niet te danken aan de locatie. De caravans en campers stonden zij aan zij, met aan één kant ruimte voor een krap zitje. De camping heette Ettersburg, naar het dorpje aan de rand van het beukenbos waaraan het Nazi-kamp Buchenwald zijn naam ontleent. Toch genoot ik, halverwege het toiletgebouw en mijn Wohnwagen, van de frisse nachtlucht en het zilveren maanlicht dat de verzameling witte verblijfsmobielen bescheen. Vele keren had ik, een oudere man immers, de route gelopen, maar deze keer was ik gelukkig.  

Taliban en aardappelaaltjes
Het wereldnieuws bood evenmin een verklaring. Kaboel was nog niet gevallen, maar de Taliban naderden de hoofdstad in een verontrustend tempo. Elders, in West-Afrika, durfde het gezin dat we financieel steunen zijn land niet in te zaaien wegens de activiteit van terroristen. Dichter bij huis worstelden mijn jongste zoon en zijn biologische collega’s met slakken en aardappelaaltjes die het gewas vernielden.

Vóór ik tevreden insliep meldde ik mijn geluksmoment aan mijn vrouw, die er de volgende dag op terug kwam, toen we een borrel dronken na ons bezoek aan Weimar.

Gelukkig nieuwjaar
“Is er een reden voor je somberheid?” vroeg Angeline, want ondanks mijn pogingen om positief te zijn, was haar niet ontgaan dat ik alles door een grauwsluier zag. Ik zei dat depressie in de familie zat, maar ook dat het romanproject me benauwde, omdat het nooit leek te eindigen.
“Stel een einddatum vast,”  zei ze kordaat. ”Het boek is af, het is mooi, tientallen mensen hebben het gelezen. Maak een lijstje van wat je nog wil doen, zoals een epub maken, nog een mailing sturen naar potentieel geïnteresseerden, boekwinkels bezoeken. Die dingen kun je gemakkelijk de komende maanden doen en met oudjaar sluit je af.”
We schreven de resterende werkzaamheden op een lijstje. Het waren maar een paar punten en ik voelde me een stuk beter. Die positievere stemming hield aan tot de dag van vandaag.
Vanochtend fantaseerde ik over de vrijheid die in het verschiet ligt. Het was fijn, een nieuw geluksmoment zelfs. Het gaat snel de goede kant uit.       

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Mijn hoofdpersoon is een harde werker

Ongelooflijk hoe lichtvaardig we dachten over het burgerlijke huisje-boompje-beestje. Het was een noodlot. Als je niets ondernam, kwam je vanzelf in de situatie dat je een inkomen had, een partner, kinderen en een woning. Voor een Afghaanse tolk die Nederland probeert te bereiken, is dat het paradijs. Hij moet zich tot het uiterste inspannen om voor de volgende maaltijd te zorgen, zelfs om in leven te blijven nu Kaboel gevallen is. Wij, verwende babyboomers, waren volstrekt onwetend van de facts of life. Dat is de enige verklaring voor ons zorgeloze optimisme.

Bijzonder normaal
Degenen die het burgerlijke ideaal bereikten – zoals Diederik in mijn roman Een kleine promotie – vinden dit niet bijzonder. Ze hebben simpelweg gedaan wat hun ouders verwachtten. Leeftijdsgenoten die niet meekwamen, zijn ze uit het oog verloren: op het VWO was intelligentie de norm. Later, op de universiteit, verdwenen de twijfelaars en de mensen zonder zelfdiscipline, opnieuw bijna ongemerkt. Na het behalen van het diploma moest je een baan vinden en houden. Laatkomers en prinzipienreiter vloeiden af, vaak door eigen schuld, vonden we.

Bij álles moest je bovendien soepel omgaan met klasgenoten en collega’s. Je leert dat en vergeet hoe moeilijk dat is geweest.
Ik liep eens in mijn geboortestad Den Haag een ex-klasgenoot tegen het lijf en groette hem enthousiast. Hij reageerde vijandig, wat ik niet begreep. Ik had nooit iets gemeens tegen hem gezegd! Pas later besefte ik hoe waar dat was: ik had zes jaar lang nooit met hem gesproken. Niemand sprak hem, dus het was me nooit opgevallen. Hem wel, vrees ik. Iedere schooldag.

Middelmatig geslaagd
Qua gezinsleven kom je ook gemakkelijk in een bubbel terecht. Voor de gescheiden mensen die op zoek zijn, ben je niet interessant. Kinderlozen kom je op het schoolplein niet tegen en bij kinderen hoort meestal een vaste partner. De norm is al gauw dat je een plezierig huwelijk hebt en succesvol kroost. Omdat je soms ruzie hebt met je partner en de kinderen af en toe worstelen, vind je je levensprestaties middelmatig. Alles wat je voor gezin of werk gedaan of gelaten heb, vergeet je. Het dagelijkse huiswerk, de grote tentamens over saaie stof, de irritante collega’s, de steeds wisselende bazen, de zinloze werkzaamheden, de continue aanpassing aan je partner. Je hebt met dat alles moeten dealen om te bereiken waar je staat.
 
Dat geldt ook voor mijn Diederik. Hij heeft koers gehouden, verloor zich niet in dromen en stak de handen uit de mouwen. Hij is eigenlijk een succesvol man, tot hij overgeplaatst wordt en met die kleine promotie begint mijn verhaal. Hij moet overleven in een nieuwe baan, waar zijn normen en ervaring niet tellen. Hij krijgt prompt ook problemen met zijn gezondheid en zijn vrouw. Dan is hij er slecht aan toe, maar nog altijd zou een Afghaanse tolk graag met hem willen ruilen.       

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

 

  

Gezocht: de naam van de bundel

Na mijn roman gaat de Rivierenuitgeverij de haiku’s van Angeline Jansen uitgeven. Mijn echtgenote had jarenlang een minuscuul bloknootje in haar tas, wat ze te voorschijn toverde bij inspirerende scenes, zoals twee rondscharrelende kraaien of een rij treinreizigers op een perron. Dan noteerde ze de haiku in ruwe vorm. Vervolgens kwam er een intensieve redactieslag, vaak in overleg met mij. Hoewel haiku’s per definitie maar drie regeltjes tellen, is langdradigheid een veel voorkomend probleem. Juist door de kortheid, is effectief gebruik van elk woord en leesteken essentieel. Het schrijven van haiku zou een verplicht vak moeten zijn op iedere journalistenopleiding.

575 Haikoots
Comedian en haikuliefhebber Kees van Kooten zei in een interview dat hij en zijn tv-partner Wim de Bie aan één en twee samenvattende woorden genoeg hadden voor een tv-item: doemdenken, tegenpartij, oudere jongere. “Hadden we dat eenmaal gevonden, dan volgde de rest vanzelf. Kooten was het unique selling point, vandaar dat zijn bundel “575 Haikoots” heet.

Indachtig dit beginsel, wil ik voor de bundel eerst een titel. Googelen van de naam Kees van Kooten levert 312.000 resultaten op, dezelfde zoekoperatie voor Angeline Jansen geeft 4 entries, waarvan geen enkele over haar dichterschap. Haar naam is mooi, maar heeft weinig verkoopkracht.    

EU-Herman ook
Angeline heeft heel wat bundeltjes haiku waar ze zelf in voorkomt en veel werk van derden. Zoals het boekje van ex-premier van België en ex-EU-voorzitter Herman van Rompuy. Deze celebrity volstaat met de titel Haiku. Anderen noemen hun bundel Classic haiku. A master’s selection. Of Haiku. Een vroege pluk.
Aardig bedacht – voor wie geïnteresseerd is in haiku als zodanig en dat zijn weinig mensen, ook na het verschijnen van 575 Haikoots.
Een inhoudelijke titel is nodig en daarvan zijn genoeg voorbeelden. Veel brave natuurtitels, zoals De klank van jasmijn, Het groen vindt al wat herfst en Achter gespannen vliezen, maar we zoeken iets spannenders.

Inspirerende reisjes
Angeline is duidelijk geïnspireerd door het geregelde spoorforensen:
niet verder vertellen
roept zij tegen haar mobiel
in een volle trein    

Maar er komen ook andere zaken aan bod. “Noem de bundel Reisrituelen, dat is ruimer,” adviseert mijn researcher. Dat klopt, maar alsnog vallen er sterke gedichtjes buiten de boot.
Gelukkig komt naast iedere haiku een plaatje. Misschien kunnen we die zo kiezen dat een samenhangend en aantrekkelijk geheel ontstaat, dat onder een korte, aansprekende titel is te vangen. Het is pas augustus en als ik dit jaar een titel vind, is het mooi. Daarna doe ik alles weer op routine:
Nieuwjaarsmorgen
Ik maak het bed op
net als gisteren
           
Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Goethe leed, maar met mate

In Weimar heb ik zojuist het imposante huis van Johann Wolfgang von Goethe bezocht en twee jaar geleden stond ik in de geriefelijke werkkamer van Ernest Hemingway, op het eiland Key West bij Florida. Zelf heb ik heb mijn eerste roman geschreven in een Amsterdamse flat, aan de keukentafel.

Goethe was 26 toen hij de bestseller Die Leiden des jungen Werthers uitbracht. Hemingway was 27 toen hij zijn naam vestigde met The sun also rises. Ik was 69 toen Een kleine promotie verscheen. Er zijn daarvan nog 21 exemplaren te koop bij bol.com en de rivierenuitgeverij.com. Verschil moet er zijn, al vind ik ook mijn verhaal een must read, zeker voor wie geïnteresseerd is in de belevingswereld van een oudere werknemer.

Zilveren lepel
Goethe is geboren met een zilveren lepel in zijn mond, zijn vader behoorde tot de elite van Frankfort. Pa gaf hem een ruime toelage om, net als hij, rechten te studeren. Aan de universiteit van Leipzig en later die van Straatsburg hoefde hij geen armoe te lijden.
Hoewel weinig gemotiveerd, behaalde hij zijn diploma en kreeg een baan in Wetzlar bij het hoogste gerechtshof van het Duitse rijk. Daar schreef hij, na een ongelukkige liefde, Die Leiden.
Anders dan de hoofdpersoon in zijn verhaal - en Ernest Hemingway later - pleegde hij geen zelfmoord. Hij verhuisde en ging werken voor de vorst van Sachsen-Weimar, een van vele staatjes die onder de paraplu van de Duitse keizer een de facto zelfstandig bestaan leidden. Zijn werkgever besefte Goethes talenten en belastte hem met vele taken, zoals het op orde brengen van de overheidsfinanciën door bezuinigingen op het leger en de verhoging van de inkomsten uit de mijnbouw.    

Betaalde vlucht
Omdat zijn ambtelijke werk hem afhield van het schrijven, vertrok Goethe in 1776 – hij was toen achter in de dertig - voor bijna twee jaar naar Italië. Zijn werkgever had begrip voor zijn probleem, betaalde zijn salaris door en gaf hem na terugkeer vooral culturele taken, zoals de leiding van het hoftheater. Later kreeg hij ook het eerder genoemde huis cadeau met veel ruimte voor zijn klassieke beelden en romantische schilderijen. Hij meed echte tragiek zoals het verlies van meerdere kinderen en het ziekbed van zijn vrouw. Hij was zelfs niet bij haar begrafenis.
De geprivilegieerde Hemingway zocht problemen op: hij werd tegen de wil van zijn vader verslaggever en ruziede met vier echtgenotes. Net als Goethe bezocht hij oorlogsgebieden.  Hemmingway werd door deze ruwe realiteit geïnspireerd tot meesterwerken, maar Goethe niet. Die voelde zich meer op zijn gemak bij abstractere thema’s.
Goethe laat zien dat je tot de Groten in de literatuur kan behoren, zonder verlies van comfort en zonder belevenissen van je af te schrijven. Ook al is zijn werk nu verouderd, zoals dit fragment laat zien:
Ich hätte mein Blut gegeben,
um ihre Blumen zu begiessen  

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Nostalgie naar de vormende jaren

Duitsers zijn sowieso sentimenteler dan Nederlanders en dompelen zich graag in Sehnsucht, zeker als ze veel bier hebben gedronken. Op het stadsstrand van het schilderachtige Marburg, tussen de studenten met hun jonge lijven, kreeg ik er een hevige aanval van. Heimwee was het naar mijn jeugd, toen alles nog vóór me lag  en alles nog mogelijk was.

Pittoreske ambiance
Marburg is natuurlijk typisch Duits. Vanaf de rivier klimmen straatjes met vakwerkhuizen op naar het imposante Schloss dat het stadje bekroont. Het Leiden waar ik in de jaren zeventig studeerde was plat en de burcht was klein en lag ergens achteraf. Maar oud was het wel. Ik had een kamer in een 18^de-eeuws huis tegenover het 17^de-eeuwse weeshuis en liep over de kinderhoofdjes langs de gotische Hooglandse kerk naar de colleges in een middeleeuws klooster aan een verstilde gracht. Het was een ideale ambiance voor een geschiedenisstudent, net als Marburg.  

Terug op Brideshead
Het verlangen naar de jeugd is universeel. In de Oosterse mythologie gaat Gilgamesj op zoek naar het kruid dat je altijd jong houdt. In zijn verslag van het beleg van Troje staat  Homerus uitgebreid stil bij de jeugdigheid van de Griekse helden Ajax en Achilles. Return to Brideshead van de Britse schrijver Evelyn Waugh, een klassieke roman en filmserie, staat in het teken van de heimwee naar de studententijd. Het is in Oxford dat de adellijke Sebastian door het raam kotst van hoofdpersoon Charles. Als hij ontnuchterd is, maakt hij zijn excuses en zo raakt Charles bevriend met hem en zijn zus Lady Julia, op wie hij verliefd wordt. Sebastian raakt aan lager wal en de relatie met Julia loopt fout. Hun voorouderlijke landhuis Brideshead wordt een militaire basis, waar de intussen getrouwde en gescheiden captain Charles terugblikt op de Oxfordtijd toen alles nog goed ging en vol belofte was.  

Sombere traditie
Mijn partner, die ook in Leiden heeft gestudeerd, deelde mijn Sehnsucht niet. Ze beleefde veel plezier aan Return to brideshead, maar kijkt terug op haar overigens succesvolle studietijd als een aaneenschakeling van gemiste kansen en onbevredigende relationele experimenten. Zij sluit zich daarbij aan bij de Nederlandse traditie van sombere terugblikken op de formative years, waarvan Philip Huff’s Niemand in de stad de meest recente is.
Even was ik uit het veld geslagen door haar reactie, daar op het stadsstrand aan de rivier de Lahn. Toen bedacht ik dat we daar goed zaten, samen, en pakte mijn hoge glas koel Weizen-bier. “Op het heden,” zei ik en we klonken en namen een grote slok. Brouwen kunnen de Duitsers, daarover zijn we het eens.

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld 

Van der Heijden geeft de 70-jarige moed

Als ik A.F.Th. van der Heijden moet geloven, ligt het grootste deel van mijn literaire leven nog voor me. Hij is van dezelfde jaargang als ik, 1951, en heeft nog vijf boeken in voorbereiding, zo lees ik op het omslag van Stemvorken, een lijvige pil die hij dit jaar heeft gepubliceerd en die ik van een literair angehauchte vriend cadeau heb gekregen voor mijn 70-ste verjaardag. Nuttig leesvoer voor de vakantie en tevens een opsteker, want de jaren doen zich voelen, zeker bij het kruip door-sluip-door met mijn vrouw Angeline in onze compacte Eriba-caravan.

  

Vrouwen uit de schaduw
Ik ging er altijd van uit dat Een kleine promotie mijn laatste boek zou zijn. Daarna zou ik mij onder het motto “geef mijn portie maar aan Fikkie” geheel wijden aan kortetermijnprojectjes zoals bier brouwen, cannabis verbouwen en muziek maken. Bovendien zou ik te oud zijn om alsnog een relevant verhaal te produceren.
Het viel me echter moeilijk om de knip te maken. Ten eerste bedacht ik dat Angeline het verdiende om haar beste haiku’s in boekvorm te zien, digitaal en op papier. Ook kreeg ik inspiratie voor een nieuwe roman, nadat mijn dochter mij gezegd had dat mijn vrouwelijke personages interessanter waren dan de mannelijke. Inderdaad heb ik relatief veel opmerkingen gekregen over Diederiks jongere collega Iris (Een kleine promotie) en bleek de nepschrijfster Marjan de Vries (Inde schaduw van de Wolkenkrabber) de lezer sterk aan te spreken.   

Tandeloze trilogie
En daar komen de plannen bij van mijn leeftijdgenoot Van der Heijden. Concrete plannen, want hij laat de titels afdrukken in Stemvorken, als de delen 9 tot en met 13 van zijn reeks De tandeloze tijd. Deze serie omvat in de werkelijkheid reeds 12 boeken, omdat de auteur de Proloog en het Intermezzo niet meetelt en hij aan deel 3 twee boeken besteedt.
De tandeloze tijd zou oorspronkelijk een trilogie worden. Underpromise and overdeliver geldt ook voor de serie Homo duplex, die niet echt begonnen is, maar al vier delen telt.
Nu kan mijn levenslange productie niet in de schaduw staan van die van Van der Heijden: vier boeken, waarvan drie met een co-auteur. Twee ervan zijn romans, de laatste kostte me vijf jaar. Als ik Van der Heijdens ambitie zou hebben, zou ik minstens 95 moeten worden om die  te realiseren. Nu werd mijn vader 99, maar ik ben al bijna overleden aan kanker en verwacht de 90 niet te halen. Bovendien word je met de jaren trager. Evengoed heeft Van der Heijden mij de hoop gegeven dat ik nog één roman kan voltooien. Met een vrouwelijke verteller, net als Stemvorken van A.F.Th.      

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Op avontuur met de sleurhut

Maandag gaan we op vakantie, met als bestemming het Ruhrgebied, in het bijzonder de door overstroming geteisterde stad Keulen. Dat leek tot vorige week een veilige bestemming. Corona was op de terugtocht en de regio was een toonbeeld van Duitse degelijkheid. Sindsdien steeg in Nederland de besmettingsgraad tot recordhoogte en verloren tientallen Duitsers het leven door verdrinking. Alsnog, we mogen Duitsland in en dat gaan we ook doen, al zal het reisplan waarschijnlijk moeten worden aangepast.

Rijdende Afrikaanders
We gaan met de caravan. Ooit was een rijdend huis symbool van vrijheid. Pipo de Clown had een woonwagen. De Amerikaanse pioniers trokken in huifkarren naar het dun bevolkte Wilde Westen om een nieuw leven op te bouwen. De Afrikaanders ontvluchtten de Engelse overheersing door hun werktuigen op een ossenkar te laden en het binnenland in te trekken. Die wagens, in een cirkel neergezet, boden ook bescherming tegen aanvallen van de Bantoes, die grote moeite hadden met de nieuwkomers.

De caravan mag de stoere bijnaam “sleurhut” hebben, maar hij staat bij velen voor tuttig reizen. Voor reiswagens met zithoek en douche en met hagelslag en pindakaas in de keukenkastjes. Mijn vrouw en ik keken elkaar dan ook twijfelend aan, toen een familielid de gezamenlijke aanschaf van een caravan ter sprake bracht. Uiteindelijk zeiden we ja, want de aankoop beloofde burgerlijke vrijheid, maar vrijheid evengoed.

Duitse blogger
Met de sleurhut naar Duitsland dus, drie blogs lang. Want ik blijf wekelijks posten, ik weet niet hoelang nog. Eerder dit jaar, toen Een kleine promotie gedrukt en te koop was, liep het aantal bloglezers terug en wilde ik stoppen. Om onbekende reden verdubbelde het aantal bezoeken sindsdien tot tachtig per keer, zodat ik besloot door te gaan. Het romanproject is tenslotte nog niet voltooid.      

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld 

Maillijst maken en hopen een beetje viral te gaan

Volgende week heb ik een afspraak bij de boekhandel om de hoek. Het gaat over het in consignatie nemen van de Riverenbuurt-thriller In de schaduw van de Wolkenkrabber en Een kleine promotie. Hopelijk stijgen de corona-besmettingen niet zo sterk, dat het kabinet de boekwinkels weer sluit. En hopelijk krijgt onze boekverkoper spoedig zijn oude energie terug, want hij heeft zich nog niet helemaal hersteld van heftige covid. Des te belangrijker is een uitgebreide mailinglijst voor de digitale verkoop van mijn roman.

Journalist op het schoolplein
Na de universiteit maak je vrienden bij de toetreding tot de beroepsbevolking en tot het ouderschap. Op het kinderdagverblijf leerden we mensen kennen die we terugzagen op het schoolplein. De kinderen raakten bevriend en ook de ouders. Duurzame banden werden gesmeed en deze mensen steunden ook mijn romanproject. Sommigen mensen uit die tijd raakten uit het zicht. Eén is er in ieder geval geschikt voor mijn mailinglijst.

Mijn eerste baan was aan mijn eigen universiteit en ik ontmoette daar een literair geïnteresseerde docent, die later onder andere meelezer was bij de roman. Als journalist bij de Wereldomroep trok ik vriendschappelijk met veel mensen op, die nu mijn blog lezen. Hen hoef ik niet te mailen. Twee collega’s ben ik blijven zien. Helaas zijn beiden overleden.

Beleggersbladen
Zoals veel journalisten die de vijftig naderen, kwam ik in de financiële sector terecht. Daar maakte ik beleggingsbladen op basis van het werk van de economische analisten, die echter veel te jong waren om bevriend mee te raken. Ik denk dat sommigen nieuws over het boek op prijs zouden stellen. De laatste jaren werkte ik op het hoofdkantoor van een bank, onder andere als speechschrijver voor de topman. Ook hier waren de collega’s meestal jong. Mijn enige vriend uit die prepensioentijd is een vijftiger. Hij kent mijn boek. Andere dierbare collega’s niet. Die kan ik nog per mail verwittiggen.     

Een mystery shopper
Zo heb ik toch een aantal mensen gevonden voor mijn persoonlijke marketinglijst. Hopelijk voldoende om mijn verkoopdoel te bereiken en hen een paar leuke uren te bezorgen. Zo niet, dan moet ik mij onbekende mensen gaan benaderen. Misschien heb ik dat al gedaan, want de laatste verkoop was aan iemand wiens naam mij niets zei. Zou Een kleine promotie alsnog viral gaan?         

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld 

Marketing dwingt tot analyse vriendenkring

Wie heb ik allemaal leren kennen in mijn leven? Een wie van hen zal zich mij herinneren? Het zijn fundamentele vragen die de marketing van Een kleine promotie oproept. Neven en nichten heb ik al laten weten dat ik een roman heb geschreven en die blijken geïnteresseerd te zijn. De naast betrokkenen hebben het fysieke boek al gekregen of gekocht, maar er moeten nog veel mensen zijn die mij hebben leren kennen tijdens mijn lange onderwijsloopbaan in Den Haag en Leiden.

Bewaarschool
Mijn kinderen zijn geboren en getogen in Amsterdam Zuid en kennen nog mensen van de crèche en de kleuterschool, maar zoveel continuïteit heb ik niet in mijn leven. Tot mijn vierde was ik thuis bij mijn oudere broer en mijn moeder. Vervolgens ging ik naar de “bewaarschool” van de nonnen en vervolgens, op mijn zesde, naar de broeders van de lagere school. Ik was een buitenbeentje en erg klein, dus een dankbaar object van plagerijen.

Op mijn elfde verhuisden we naar een buitenwijk en kwam ik op een nieuwe basisschool. Daar werd ik de inzet van strijd tussen het schoolhoofd en een deel van de leraren en veranderde vier keer van klas. Aansluiting bij de andere kinderen had ik nauwelijks, maar ik hield er toch één vriend aan over. Die weet dat ik een boek heb geschreven en heeft er twee gekocht.

Drie vrienden
Op het gymnasium was ik aanvankelijk ook een buitenbeentje, maar toen ik doubleerde in de tweede en plots de langste van de klas was geworden, maakte ik drie vrienden. Ik heb hen lang niet gezien, maar ik kan hun adres achterhalen. Ze zullen nieuwsgierig zijn naar mijn boek.
Voor mijn studie geschiedenis verhuisde ik naar Leiden en daar ontmoette ik op college en in het studentenhuis een aantal mensen die vrienden voor het leven werden. Sommigen hebben mij geholpen met de roman en allen weten dat hij bestaat. Uiteraard had ik contact met veel meer studenten, maar het zou een hele klus zijn om hun contactgegevens te achterhalen. Hopelijk is dat niet nodig om het verkoopdoel van vijftig vol te maken.

Goede score
Er zijn een paar momenten in een mensenleven dat hij in een nieuwe omgeving komt en vrienden moet zien te maken. Bij mij was het beginjaar in Leiden zo’n moment. Latere keerpunten in mijn bestaan waren het begin van mijn werkende leven en mijn toetreding tot de gemeenschap van ouders. Voor de volgende post zal ik uitzoeken wat deze nieuwe fases hebben bijgedragen aan mijn sociale leven dat, ondanks de slechte start, vrij rijk is geworden.
 
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld