Herschrijven en het slipje van Iris

Volgens wijlen W.F. Hermans (De donkere kamer van Damokles, 1958) mag in een roman geen mus van het dak vallen zonder gevolgen voor de dramatische handeling. Nu ben ik geen fan van deze zure geoloog annex schrijver, maar hij heeft gelijk. Aan het eind van mijn herschrijfmaand januari heb ik daarom het slipje van Iris in Diederiks kast gelegd. Hij had het in zijn bed gevonden en meegenomen, nadat ze hem verleid had. “Maar wat heeft hij er toen mee gedaan?” vroeg een meelezende vriend terecht.   

Tussen zijn ondergoed
Ik vind herschrijven erg moeilijk, zelf als het zo’n klein dingetje betreft. Uiteindelijk heb ik mijn hoofdpersoon het slipje van zijn collega na de was gewoon bij zijn ondergoed laten leggen, als aandenken. Daar vindt hij het terug, als hij het in zijn broek heeft gedaan en snel een schone onderbroek wil pakken. Achteraf een simpele oplossing, temeer omdat Diederiks vrouw Claudia uit huis is voor een huwelijksevaluatie.
Aan het eind van Leven is niet mijn hobby komt ze terug, maar dat beschrijf ik niet. “Als jij door de hel moet, ga ik met je mee,” zegt ze door de telefoon en daarmee besluit ik het verhaal. De hel van de erop volgende kankerbehandeling ken ik te goed, om me er opnieuw in te willen verdiepen.
 
Stofranden resteren
Mijn Diederik heeft natuurlijk al ervaring met narigheid. Hij is zijn vrouw, baan en gezondheid kwijt. En juist dan begint hij zijn richting te hervinden. Die keer ten goede is bij de meelezers niet overgekomen en daarom heb ik een opruimscène ingevoegd. In het volgende fragment heeft Diederik de geest gekregen en de stapels oude tijdschriften in zijn werkkamer ongezien in een tas gestopt en weggegooid. Stofranden resteren.

Als hij met een dweil de vloer schoonmaakt, valt zijn oog op de tas van zijn basgitaar, ook dik onder het stof. Hij neemt het zware pakket mee naar het aanrecht en begint het mechanisch te poetsen tot het weer glanst. Dan is het tijd voor een vroege borrel of een late mok thee. Hij kiest voor thee, die hij in de keuken opdrinkt, kijkend naar zijn bastas. Was het instrument rood of bruin? Het is zo lang geleden dat hij muziek heeft gemaakt. Met Claudia natuurlijk, maar die speelt nog, en hij… Hij glijdt af naar somber gepeins, tot hij nieuwsgierig wordt: hoe klonk die bas eigenlijk?  

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Wat als je je hoofdpersoon gaat haten

In 2017 kwam er een nieuw iemand in mijn leven. Hij heet Diederik en speelt de hoofdrol in mijn roman Leven is niet mijn hobby. Vorig jaar september heb ik afscheid van hem genomen, hij was af. Nadat de roman door zeventien uitgevers was afgewezen, heb ik Diederik voor een maand uitgenodigd, zodat ik zijn portret kan bijwerken. Het is een riskante operatie. Ik loop het gevaar dat ik eindeloos aan het personage zal blijven prutsen. Tegelijk neem ik het risico dat ik op hem uitgekeken raak of erger nog: een hekel aan hem krijg.    

Poirothater A. Christie
Het komt geregeld voor dat schrijvers hun hoofdpersoon gaan haten, zeker als ze in een reeks boeken optreden. Conan Doyle’s detective Sherlock Homes zette zijn serieuze boeken in de schaduw. Hij wilde Holmes daarom begraven “even if I bury my bank account with him." Bij de tweede poging was Holmes definitief dood. "If I had not killed him, he certainly would have killed me,” verdedigde Doyle zich.
Zijn landgenoot en collega Agatha Christie had het helemaal gehad met speurder Hercule Poirot en liet hem vermoorden. Henning Mankell liet inspecteur Kurt Wallander dementeren, om van hem af te komen. Ik wil maar zeggen: je gevoelens ten aanzien van je eigen schepsels kunnen hoog oplopen      

Driedimensionale roman
Ik heb eens met twee schrijvende vrienden een driedimensionale roman geschreven. Ik zelf bekeek alles vanuit Manuela, een selfmade effectenhandelaar van in de veertig. Het manuscript is in vergetelheid geraakt, maar Manuela zie ik nog geregeld voor me, leuk gekleed, vol energie en erg pienter. Ik houd van haar en zou haar graag beter leren kennen.

Bij Diederik heb ik daaraan geen behoefte, misschien omdat hij te veel op me is gaan lijken. Ik heb weinig liefde voor mezelf, laat staan voor mijn kloon Diederik. Ik sla met lichte verbazing gade hoe hij zich telkens weer redt, hij is deep down een overlever. Hij heeft aan het eind van het boek darmkanker en ik weet al dat hij daarvan zal genezen. Beschrijven zal ik dat niet. Er komt geen deel twee. Ik heb zijn worsteling met de zestigerscrisis met plezier verwoord, maar genoeg is genoeg. Ik ben toe aan een andere romanfiguur, een die minder op mij lijkt dan Diederik.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Schrijven is net als bas spelen

Naast een schrijversdroom, had ik ook een muzikantendroom. In de eerste zag ik me op schilderachtige locaties de laatste hand leggen aan weer een spraakmakende roman. Het beeld van mijzelf als muzikant steekt daar  schril tegen af. In een kale oefenruimte speel ik popclassics met een paar blowende ex-hippies. Terwijl de zangeres kweelt en schreeuwt en de sologitaar giert, speel ik een ondersteunende baslijn. Af en toe zing ik een stukje achtergrond. Mijn rol is bescheiden, ik ben een onopvallend onderdeel van de band. Heel af en toe treden we op in een gevangenis of een bejaardenhuis. Meestal spelen we voor ons zelf en toevallige bezoekers, die een pils komen drinken en meeswingen. Het gaat niet om aanzien of geld, maar puur om de lol.    

Vader Jacob
Om mijn basspel op te krikken neem ik les op de Amsterdamse Muziekschool. Met vier lessen achter de rug, kan ik nu Vader Jacob spelen en een stukje Lang zal hij leven. Mijn Deense docent, een jazzbassist, belooft een spannender repertoire – zodra ik bij het spelen mijn intellect kan uitschakelen. “Je zingt zuiver,” zegt hij telkens weer. “Je kent de toon al, je hoeft hem alleen op te zoeken. Maar wat je doet…” En hij wijst dan dreigend met een strijkstok in mijn richting. “…wat je doet is proberen je de juiste fret te herinneren en je zang daaraan aan te passen. Ook als het de verkeerde toon is.” Als ik dan beschaamd en ontmoedigd tegenover hem zit, basgitaar op schoot, benadrukt hij dat bas spelen voor mij simpel is. Als ik niet moeizaam nadenk, maar lui naspeel wat ik hoor in mijn hoofd.      

Luiheid leren
Het is een moeilijke opdracht, lui mijn ambities verwezenlijken. Toch moet ik dat leren, zeker nu ik weer werk aan de roman. Geen schema’s maken, geen nieuwe structuur bedenken. Gewoon af te toe de tekst bekijken en automatisch hier en daar iets aanscherpen omdat ik voel dat het zo moet. Niet nadenken, gewoon doen wat in mijn hoofd opkomt. Mijn hersens wéten al hoe Leven is niet mijn hobby er in aangescherpte vorm uitziet. Ik hoef het alleen op te tikken. Relaxed, lui, precies zoals ik bas moet spelen.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Doof voor de Sireneroep van het herschrijven

Nu al bekruipt me de twijfel over mijn strakke planning. “Het is een goede roman,” zei mijn vrouw vorig jaar na lezing van de DEF van Leven is niet mijn hobby. “Als je hem nog een keer van scratch af herschrijft, wordt hij zeker uitgegeven.” Ik ben toen voor een leeg document gaan zitten en begonnen met de eerste scène. Na een paar uur concludeerde ik dat ik er niks aan wilde en kon verbeteren. Dat geconstateerd hebbend, ben ik uitgevers gaan benaderen met het bekende, negatieve resultaat.    

Helemaal fout
Is het tijd voor een nieuwe herschrijfpoging? Ik heb als journalist nooit een tekst helemaal herschreven. Volgens communicatieadviseur Dr Louise Cornelis is dat helemaal fout: “Veel herschrijven, eindeloos misschien zelfs, is geen ‘probleem met schrijven’ hebben, maar juist een kenmerk van goed schrijverschap.” De eerste versie is volgens Cornelis een halffabricaat, een stroeve, niet lezergerichte tekst.
Met dat laatste ben ik in ieder geval oneens. Ik  heb veel kritiek op mijn roman gekregen, maar de leesbaarheid stond buiten kijf.     

Zonder genade
Een  kampioen herschrijven is Renate Dorrestein. Haar thriller Zonder genade (2001) herschreef ze “22 keer integraal van begin tot einde”. En met plezier: “Eigenlijk ga ik elke dag met rode wangen van de spanning naar mijn werk”. Het is voor haar telkens een ontdekkingsreis. Zij beschouwt het verhaal als een gegeven en gaat het door het herschrijven beter begrijpen en beter vorm geven. Dat kan lang duren: “Pas in de achttiende versie begreep ik waarom de hoofdpersoon zo extreem op het overlijden van zijn stiefzoon reageerde.” Alsnog had ze daarna vier versies nodig voor het boek af was. Het was toen ook een internationaal  succes. De Amerikaanse uitgever Viking betaalde voor de rechten 225.000 dollar.     

$10.000 per versie
Voor 10.000 dollar per versie is herschrijven natuurlijk verstandig. Helaas, zelfs als ik het zou kunnen, had het weinig nut. Alle relevante uitgevers hebben het verhaal al afgewezen. Ik kan niet bij ze terugkomen met een betere versie van dezelfde roman. Zonder professionele marketing zal het boek geen bestseller worden, maar ik wil er wel een paar verkopen. Daarvoor moet ik het positieve van het verhaal accentueren, dat is duidelijk uit de reacties. Aan die klus ga ik volgens plan de rest van januari besteden. En dan vind ik het wel genoeg. Misschien getuigt dit van slecht schrijverschap. Het zij zo.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.   

Eind maart moet het boek er zijn

Dit jaar moet het ervan komen: mijn roman Leven is niet mijn hobby moet verschijnen, in hard copy en als e-book. Ik ga de tekst zelf opmaken, heb ik besloten. Niet vanwege de kosten, maar omdat het eenvoudiger is. Als ik Roterdam zie staan in plaats van Rotterdam voeg ik simpelweg de ontbrekende "t" toe. Als ik de opmaak uitbesteed, moet ik dat aangeven, communiceren en controleren. Gecompliceerder nog is het inkorten van een zin, waarbij de zin verschillende keren heen en weer moet.
Of ik ook het omslag zelf ontwerp, weet ik niet. Dat hangt ervan af hoe tevreden ik dan over mijn eigen schepping ben. Ik heb nu nog geen inspiratie.     

Positiever, Michiel
Bij het nadenken over de marketing, stuitte ik op een lastig probleem. Dat ik bij makers en uitvoerders van ouderenbeleid voor een instructieve en geestige inside view kon zorgen, daaraan bestond weinig twijfel bij mijn meelezers. Eén van hen wees mij er echter op dat mijn gehoor een positieve visie zoekt en die ontbreekt in mijn boek.
”Diederiks vrouw komt bij hem terug, maar hij is zelf niks veranderd,” vatte een ander haar leesbeleving samen. Het verhaal is geestig verteld, maar inhoudelijk somber.
Ik zelf vind het verhaal wél positief. De conclusie is dus duidelijk: ik heb als schrijver gefaald en moet de tekst nog eens bekijken. Ik zal daar januari voor uittrekken. In februari maak ik de zaak op en in maart laat ik de boeken drukken.     

Lachend de berg op
In dit plan zou ik op vrijdag 27 maart in post 190 van dit blog kunnen melden dat het boek te koop is. Vervolgens vertrek ik voor drie weken naar Buthan. Een landje met steile bergen. Op dat moment ben ik hopelijk van een last bevrijd, zodat ik lachend de Himalaya beklim.       
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Griezelauteur King kan heel subtiel zijn

Op tweede Kerstdag gezellig met vrienden per veerpont overgestoken naar het filmmuseum Eye. Daar draaide het in Cannes bekroonde Koreaanse schelmenverhaal Parasite. Door toeval wordt een jongen uit een stinkende krottenwijk huisleraar van een meisje uit een rijk gezin. Via leugens en vervalste documenten haalt hij zijn zus binnen, zijn moeder en zijn vader. Niemand in het rijke gezin heeft het bedrog door, behalve het verwende zoontje. Dat merkt dat ze alle vier hetzelfde ruiken. Die passage deed me denken aan de Amerikaanse schrijver Stephen King.

   
Debiele dromenvanger
In Kings Dreamcatcher (2001) spelen scherpzinnige kinderen de hoofdrol en beschikt de debiel van het stel over paranormale eigenschappen. Ook het boek dat ik nu lees, It (1986), gaat over een groep fantasierijke kinderen. Zij kunnen de moordzuchtige clown en andere monsters zien en daardoor bestrijden. De volwassenen zijn ongelovig, blind en machteloos.
De meeste schrijvers beperken zich in hun fictie tot hun eigen, volwassen perspectief. Ikzelf ook. Ik weet dat ik als kind andere dingen zag dan als tiener en volwassene, maar ik heb geen toegang meer tot die belevingswereld. Heel knap dat King die wel weet terug te halen. Veel mensen zien hem als een platte bestsellerauteur zijn, maar volgens mij voegt hij met zijn inleving in kinderen wel degelijk iets toe aan de literatuur.     

Monsteralarm
Over volwassenen schrijft hij voorspelbaarder. Zo is het enige meisje uit de groep met harde hand door haar vader gecorrigeerd, wat moet verklaren dat ze zich ook door haar man laat straffen met de riem. Psychologie van de volle grond dus, maar dan komt het.
De kinderen hebben op hun bloed beloofd naar hun stadje terug te keren als de monsters weer actief worden. Als de enige die in het stadje gebleven is hen belt, laten ze inderdaad alles vallen en komen aanstormen om de monsters uit te schakelen of te sterven in de poging daartoe. Ook het meisje pakt meteen haar koffer, maar haar tirannieke man blokkeert de deuropening, riem in de hand. Of ze maar meteen weer wil uitpakken en zich voor hem beschikbaar wil stellen.
  
Afrossen
Zoals gewoonlijk ziet hij angst in haar ogen, maar hij merkt dat ze niet bang is voor hem. Hij voelt zich gekleineerd en begint te slaan. Zij accepteert dat, maar probeert hem tussen de slagen door duidelijk te maken dat ze écht weg moet. Hij slaat nog harder, doet een woeste uitval. Dan bekogelt ze hem met cosmeticaflesjes, gooit de kaptafel over hem heen en rost hem af met zijn eigen riem. Niet vanwege zijn wreedheid, maar omdat hij in de weg staat. Pas later dringt tot haar door dat ze zich bevrijd heeft uit een volstrekt onacceptabele situatie.
King heeft 61 boeken geschreven en 200 korte verhalen. The shining, The Green Mile en vele andere zijn verfilmd. Zijn inspiratie en vlijt maken me sprakeloos. En hij kon schrijven. Als ik zijn capaciteiten had, hadden alle uitgevers mijn manuscript willen hebben. Of in ieder geval een paar.
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

A farewell to Ernest Hemingway

Hier in Miami Beach langs de stormachtige zee gelopen om na te denken over Ernest Hemingway (1899-1961). De schrijver van het romantische A farewell to arms en het Spartaanse The old man and the sea moet van dit tropische weer gehouden hebben, warm maar wisselvallig en altijd nadrukkelijk aanwezig. Hij woonde tussen zijn vele reizen door van 1931 tot 1939 ’s winters op Key West, de laatste van een lange sliert vlakke eilanden die met het vasteland en elkaar verbonden zijn door de Overseas Highway. Daarvóór liep er een spoorweg. Deze werd door de orkaan van 1935 verwoest.
De urenlange autorit over de Keys is een afwisseling van zee, mangrovebossen en Amerikaanse lintbebouwing. Hotels en motels, restaurants, vakantieparken, handels in auto-onderdelen en natuurlijk aanbieders van vistrips en levend aas, mijl na mijl, uur na uur.

Jacht op zwaardvissen
Key West is een verademing. De straten zijn Europees smal, met naast de onvermijdelijke enorme auto’s ook veel voetgangers en zelfs fietsers. De oudere huizen zijn in koloniale stijl, met ruime veranda’s. Eén daarvan was eigendom van Hemingway, die er een zwembad liet aanleggen en in een opkamer in de weelderige tuin A farewell schreef en For whom the bell tolls. En talloze korte verhalen en artikelen, want er moesten fikse rekeningen betaald worden, al was het huis gekocht door de vader van zijn tweede vrouw. Op zijn schrijfmachine tikte hij 500 tot 900 woorden per ochtend, van zes tot twaalf. Daarna ging hij met zijn boot de Pilar op jacht naar zwaardvissen en ander big game. En hij dronk natuurlijk.

   

Het goede leven
Het huis op Key West is gerieflijk en deed me beseffen dat Hemingway gewend was aan het goede leven. Zijn vader was een welgestelde arts. Tijdens zijn zogenaamde bohemienjaren in Parijs was Ernest correspondent voor de krant Toronto Star, terwijl zijn eerste vrouw een vast inkomen had uit het trust fund van haar familie. Europa was bovendien veel minder ontwikkeld dan de VS en een dollar was heel wat francs waard.
Zoals we zagen bracht ook Hemingway’s tweede vrouw geld mee en de derde was een succesvolle oorlogscorrespondent. Net als Hemingway versloeg ze de Tweede Wereldoorlog en zo ontmoetten ze  elkaar. Terugblikkend op hun huwelijk zei ze later “Tijdens de oorlog hadden we het goed. Daarna voerden we onze eigen oorlog.”
Na hun scheiding sloot Hemingway nog een vierde huwelijk, dat stand hield tot hij in 1961 zijn dubbelloops geweer in zijn mond stak en de trekker overhaalde.    

Dromen van de marathon
Als middelbare scholier droomde ik ervan, dat ik een Nederlandse tegenhanger van Hemingway zou worden, zij het een die in de liefde wél geluk zou vinden. Toen ik met pensioen ging, dacht ik althans met één roman succes te kunnen hebben. Nu is die droom vervlogen.
Toen ik hier over het strand liep, zag ik een hardloper. Ooit wilde hij misschien de marathon volbrengen, maar zo te zien was dat een illusie gebleken. Toch liep hij met duidelijk plezier. Daar moet ik een les uit trekken.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Maar Egyptisch haten doe ik niet

Ik zit hier in een motelkamer met uitzicht op de auto die in de plassen staat van het parkeerterrein. We hebben een kingsize bed, een magnetron en een apparaat om slappe koffie te brouwen. Amerikaanser kan het niet.

Egyptisch haten
Aanvankelijk was ik liever thuisgebleven om het boek af te maken, maar het is goed dat ik hier ben. Ik ben nog vol van de afwijzing van het manuscript, die voelt als de afwijzing in de liefde. De oude Egyptenaren. begroeven stukjes kleding en magische kruiden bij het huis van de geliefde om de afwijzing ongedaan te maken. In toverspreuken vroegen ze de goden om de geliefde op haar schreden te laten terugkeren. Als die afwijzend bleef, moest ze ellendig creperen, de toverspreuk gaf daarover gruwelijke details. Die haat tegenover de uitgevers heb ik niet. Afgewezen minnaars doen trouwens nog steeds een beroep op de Egyptische magie. Van afgewezen schrijvers weet ik dat niet.

Eten weggooien
In de literatuur is afwijzing door de geliefde een rijk thema, denk aan Turks fruit van Jan Wolkers. Na het vertrek van de teerbeminde Olga werpt de hoofdpersoon zich op iedere vrouw die hij krijgen kan.
Subtieler is Het verhaal van een huwelijk van de Noor Geir Gulliksen (2018). Als de echtgenote van de hoofdpersoon een andere verhouding krijgt, leeft hij zich in haar in. Hij gunt haar dat geluk, want hij houdt van zijn vrouw. Geleidelijk beseft hij dat hij haar verliest en wordt jaloers. Na haar vertrek gooit hij de etensvoorraad weg die ze samen hebben gekocht, want samen bestaat niet meer: “Degene die ze was toen ze bij mij was, is er sowieso niet meer. Degene die ik was toen ik bij haar was, is er ook niet meer.”

Schrijversdilemma
De meeste schrijvers halen hun inspiratie uit hun eigen leven. Dit leidt vaak tot ernstige conflicten met de omgeving, vandaar de constatering: Of je hebt vrienden, of je schrijft. Elke Geurts publiceerde de roman Ik nog wel van jou (2017) en diverse scheidingscolumns, maar werd in het echt ook verlaten. Hoe werkelijkheid en fictie bitterzoet door elkaar lopen, beschrijft ze in het volgende fragment.
Met een bevriend schrijver fiets ik mee terug naar huis.
“Het zijn goede stukjes hoor,” zegt hij. “Je wil hem zo wanhopig graag terug. Dat is de twist die erin zit.”
“En dat wil hij niet, hè” zeg ik.
“Nee!” zegt hij luid. ”Dat wil hij niet!”
Ik denk aan de universele wet van aantrekken en afstoten in de liefde en dat mijn schrijverij op deze manier misschien juist averechts zou werken.
“Wat er ook mooi aan is, is dat hij geen ánder heeft,” zegt de schrijver. “Meestal is er een ander, maar hij wíl je gewoon niet meer.”
“Ja, dat is prachtig, hè?” zeg ik.

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Layouten is kunst met een doel

Ik ga Leven is niet mijn hobby zelf layouten. Maar hoe? Zelfs met standaard software als MS Word kunnen we allemaal een tekst mooi opmaken. We hebben behalve de op beeldscherm populaire schreefloze lettertypes zoals Arial ook een keur aan schreefletters. De bekendste is de Times New Roman, ontworpen voor de The Times of London. Deze en andere schreefletters worden bijna alleen gebruikt voor kranten, tijdschriften, boeken en ander drukwerk.
Voor Sinterklaasgedichten heb je diverse handschriftletters. De meeste lettertypes (fonts) komen in een familie, die bestaat uit hoofd- en gewone letters (kapitaal en onderkast), allemaal in recht en cursief en in mager en vet. Nog steeds te weinig keuze? Dan zijn er Smallcaps, hoofdletters die je als kleine letter kunt gebruiken.

 
 

Snoepwinkel
In deze snoepwinkel van letters is het verleidelijk om je mandje vol te laden. Ik krijg uitnodigingen en vermiste-poezen-briefjes in de bus met vijf verschillende lettertypes. Kunstwerkjes zijn het, alleen: als layouter ben ik geen vrije artiest. Grafisch ontwerp is een toegepaste kunst met als doel een tekst (of verzameling beelden) te ontsluiten voor de lezer. Van ieder grafisch element moet je kunnen uitleggen wat de functie is. Dat is een normale eis. Als schrijver van de roman kan ik immers ook vertellen waarom ik een bepaald woord of leesteken gebruik.

Zelfonderschatting
“Ik let daar allemaal niet op,” zullen de gemiddelde boekenlezers zeggen. “Dat is voor vakmensen, die zien dat.” Daarmee onderschatten zij zichzelf. Zij nemen die grafische signalen niet bewust waar, maar reageren er wel op. Abstracte tekens omzetten in taal is een gecompliceerd proces. Herinner je je nog hoe moeilijk het was om een b van een d te onderscheiden?
Lezen is bij ons geautomatiseerd en we interpreteren grafische signalen in een fractie van een seconde. Overbodige signalen zoals verandering van lettertypes verlengen de verwerkingstijd en verkleinen het leesplezier. In de beperking toont zich de meester, dat moet ik voor ogen houden. Onopvallend moet ik de lezer helpen om te genieten van mijn roman.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

 

Bloggen, hoe gaat dat eigenlijk?

De kans is groot dat jij, lezer van mijn blog, zelf ook geblogd hebt. En misschien nog doet, wanneer het zo uitkomt. De kans is echter groot dat door recente drukte je laatste post al een tijdje geleden is. Veel blogs sterven een stille dood.
Jammer, want het is een uitstekend middel om belangrijke ontwikkelingen of inzichten te delen. Op een voor de lezer voorspelbare manier. Hij kent het onderwerp van je serie posts, de stijl, de lengte, de urgentie. Voor de blogger zelf leidt het kiezen en uitwerken van items en het ontvangen van lezersreacties tot nieuwe inzichten in een bepaalde activiteit of indeed zijn hele leven.

Lat steeds hoger
Wie een blog begint, kiest deze vorm gewoonlijk omdat hij met enige regelmaat wil posten. Hier begint een scheiding der geesten. Een deel van de aspirant-bloggers vertrouwt op de kracht van de inspiratie en vindt vaste publicatiedata overbodig, beperkend zelfs. Zij creëren daarmee ruimte voor twijfel en uitstel. Omdat de onderwerpen zich opstapelen, ontstaat er ook een keuzeprobleem. Bovendien leggen deze bloggers de lat steeds hoger. Als ze uiteindelijk iets gaan posten, willen ze dat hun stuk écht de moeite waard is. Ze stellen het schrijven uit tot ze genoeg tijd hebben om eraan te sleutelen tot het perfect is en van uitstel komt zo afstel.  

Wekelijks vlammen?
Als je een vaste frequentie kiest, ben je van veel twijfel verlost. Ooit is het moment gekomen dat je moet posten, of je tevreden bent of niet. Zeker bij een weekfrequentie kun je niet iedere keer vlammen. Voor mij is dat besef heel goed, want ik zie altijd verbeterpunten. Het onderwerp bepaal ik op woensdag, zodat mijn researcher tijd heeft om materiaal te zoeken en mee te denken. Op donderdag houd ik me met andere zaken bezig. Pas op vrijdag, de dag van verschijning, ga ik schrijven.
Ik heb geen reserveteksten, want die blijk ik niet te gebruiken. Reserve-onderwerpen heb ik evenmin. De actualiteit brengt me op een idee, bijvoorbeeld het feit dat deze post de 173-ste is. Ruim 60.000 woorden heb ik geschreven over de Werdegang van Leven is niet mijn hobby en nog altijd heb ik lezers. Dat is wel een post over bloggen waard.      
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Goed marketingplan, maar boek moet vrolijker

Ik heb veel positieve reacties gekregen op mijn plan om als ervaringsdeskundige op te treden op bijeenkomsten over ouderenbeleid. “Je verhaal over optredens herinnerde mij eraan dat er een heel circuit van sprekers blijkt te bestaan die hun eigen boek promoten,” schreef mijn oudste broer. Hij denkt hierbij allereerst aan signeersessies in boekhandels. “En dan zijn er natuurlijk clubs als de Rotary en Probus die sprekers zoeken.”
Een vriendin die in de politiek zit, schreef de weloverwogen zin: “Ik vind je idee van ervaringsdeskundige een levensvatbare.” Een andere had voortvarend gegoogeld op de woorden personeelsmanagement oudere werknemers seminars. Ze kreeg een overvloed aan resultaten waaronder de site pw. met de column Oudere werknemers zijn de nieuwe standaard. Zij vraagt zich af of ik mijn optredens moet ophangen aan een blog, want “bloggen kan je goed”.

 

Hartverwarmend vertrouwen
Het is hartverwarmend hoezeer mensen blijken te vertrouwen op mijn vaardigheden als spreker en blogger. Twijfel is er helaas over mijn vermogen om een verkoopbaar boek over ouderenbeleid te schrijven. “Mensen willen goed nieuws horen,” constateerde de vriendin die gegoogeld had. Op Leven is niet mijn hobby zitten ze niet te wachten.
Ik vind de roman hoopgevend: hoofdpersoon Diederik weet op zijn bizarre werkplek te overleven, blijft overeind na het vertrek van zijn vrouw Claudia en stapt dapper het medisch circuit in. Helaas komt het verhaal somber over. “Diederik laat het allemaal maar gebeuren,” zei een meelezer. “Uiteindelijk komt Claudia bij hem terug, maar zelf is hij niks veranderd.”   

Beter leven
Uit de reacties blijkt dat mijn marketingplan goed is. Het past alleen niet bij het product dat ik wil verkopen. De keus is dus om een ander marketinginstrument te zoeken of de roman aan te passen. Het lijkt me het beste om te kijken of ik de roman positiever kan maken. Mijn aanvankelijke bedoeling was om te laten zien dat je de ouderdomsproblemen moet accepteren en dat er dan een nieuw, boeiend leven op je wacht. Die boodschap moet ik duidelijker presenteren.
Ik zal de roman nog één keer kritisch bekijken, maar dat is het dan wel. Uiterlijk in april, op mijn 69-ste verjaardag, moeten de hard copy en het e-boek klaar zijn. Dan ga ik de marketing aanpakken en andere projecten intensiveren zoals brouwen en muziek maken. En misschien bundel ik mijn blogs tot een boek en zoek daarvoor een uitgever. De adressen heb ik nog.   

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Marketing door luchtig ouderencabaret

De naar eigen zeggen “bevlogen” Achterhoekers van Het Boekenschap B.V. hebben nog niets van zich laten horen. Intussen heb ik de pretentieloze Amsterdammers van printenbind.nl benaderd voor een printofferte. Maandag ga ik er heen om een boekje met papiermonsters op te halen en hun producten te bekijken.

57 titels per dag
De hoofdreden om een officiële uitgever te zoeken, is de marketing van Leven is niet mijn hobby. Natuurlijk is de kwaliteit van een boek belangrijk, maar de doelgroep moet wel weten dat het bestaat en koopwaardig is. Aangezien er elke dag gemiddeld 57 Nederlandstalige titels verschijnen, is het geen eenvoudige klus om aandacht te krijgen. Uitgevers hebben daar ervaring mee en beschikken over een netwerk van journalisten.
Nu alle relevante uitgevers mijn manuscript hebben afgewezen, moet ik zelf mijn publiek benaderen. Maar hoe? Mijn middelste zoon Laurens vertelde mij dat een kennis veel boeken verkocht, omdat hij lezingen gaf over het onderwerp van het boek. Dat bracht me op een idee.   

Geinige ervaringsdeskundige
Mijn roman gaat over de problemen waar oudere werknemers tegenaan lopen. Helaas vind juist deze groeiende doelgroep het verhaal confronterend en somber. Jongeren staan er veel meer open voor. Veel personeelsfunctionarissen zijn jong.
Dat bracht mij op het idee om me aan te  bieden als ervaringsdeskundige voor seminars over ouderenbeleid. Mijn radiocollega’s noemden mij de enige financiële journalist met wie de luisteraar kon lachen. Zelf vind ik het leuk om life op te treden en ik wilde zelfs korte tijd cabaretier worden.     

Groot en kleingeld
Ter oriëntatie zocht ik op de site despreker.nl naar hun aanbod over het onderwerp ouderenbeleid. Deze zoekopdracht leverde geen resultaat op. Wel kreeg ik enig inzicht in de tarieven. Voor een zekere Kim Spinder moet je bijvoorbeeld 2000-4000 euro betalen. Deze innovatiedeskundige stond in het Koninklijk Theater Carré en sprak op de MixMashup in San Francisco, zegt de toelichting wervend. Enthousiast over dit honorarium zocht ik verder en kwam op showbird.nl. Die hebben geen sprekers over ouderenbeleid. Wel de saxofonist Jan van Oort, “een ervaren muzikant die de perfecte sax sound heeft en DJ equipment”. Honorarium voor twee uur: 325 euro plus reiskosten.     

Schrijf je rijk
Ik ben geen twee uur aan het woord en een slechte muzikant. Van de andere kant hebben organisatoren voor bijeenkomsten over ouderenbeleid ruime budgetten. Het activeren van slecht functionerende ouderen levert overheden en bedrijven immers veel geld op.
Laten we heel voorzichtig zijn en uitgaan van 250 euro per optreden. Stel dat de kosten van 250 boeken 3000 euro bedragen. Dan heb ik bruto met zes optredens mijn investering terugverdiend. Ieder verkocht boek is dan winstgevend. Schrijven zou daarmee een profit center worden, in plaats van een dure hobby.   

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Dapper offerte gevraagd voor 250 boeken

Ben ik blij dat ik een loper ben en geen tikker! In het laatste geval had ik uren achter mijn laptop gezeten, gestrest zinnen schrijvend en wissend. Nu kon ik buiten lopen, losjes mijn gedachten sturend naar de opbouw van mijn Plan B-blog en zinnen verzamelend die bij me opkwamen. Het was wel een vrij lange wandeling, want zelf uitgeven is een gecompliceerde operatie. Gelukkig was ik omringd door herfstkleuren en liep ik onder een koesterende herfstzon.

Betaalde hulp
Zelf uitgeven is moeilijk, maar je hoeft het niet alleen te doen. Talloze websites bieden hulp aan, op het eerste gezicht uit liefde voor boeken, bij nadere beschouwing ook uit liefde voor geld. Wij zien graag uw manuscript, zegt de een, maar betaalde redactie is altijd verplicht. Wij helpen graag bij de marketing, u betaalt de kosten, schrijft de ander. De bemiddeling bij correctie, lay-out en druk is evenmin gratis, al zijn de kosten onzichtbaar. Het is dus zaak om zoveel mogelijk zelf te doen en dan nog moet ik een paar duizend euro uitgeven om mijn roman een kans te geven om door te dringen tot het lezerspubliek.   

Bevlogen Achterhoekers
Om een eerste stap te zetten, heb ik een opgave van de drukkosten gevraagd bij Het Boekenschap B.V. Dat is een bedrijfje van vijf boekenmakers in de oude dorpsschool in Zelhem, in de Achterhoek. Wonend in het pretentieuze maar weinig competente Amsterdam heb ik het buitengebied hoog zitten. De nuchterheid blijkt helaas ook daar relatief. Het Boekenschap noemt zichzelf naast betrokken en betrouwbaar, ook “bevlogen”. Op dat laatste zit ik niet te wachten. Doe normaal!   

Harde keuzes
De drukofferte dwong me tot een paar harde keuzes. Allereerst is er de kwestie van de verwachte oplage. Printing on demand is de meest voorzichtige methode: je bestelt de boeken mondjesmaat, naar behoefte. Het alternatief is meteen een partij in offset te laten drukken. Dit is lonend bij minimaal 250 exemplaren.
Ik verwachtte dat een echte uitgever minimaal 1000 exemplaren van Leven is niet mijn hobby zou kunnen verkopen, waarschijnlijk veel meer. Hoeveel zal ik er zelf aan de man brengen zonder de mediacontacten van een gevestigde uitgever? Voor de meelezers en de promotie heb ik maar 25 exemplaren nodig. Van de andere kant: alles begint met ambitie. Ik heb meteen de prijsopgave gevraagd voor 250 exemplaren. Standaardformaat paperback op sober standaardpapier, dat wel.  

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Helaas afgewezen, nu Plan B

Er is geen uitgever die Leven is niet mijn hobby wil publiceren. Zeven aangeschreven bedrijven hebben een afwijzing gestuurd. De overige tien hebben nooit iets van zich laten horen. Aangezien ik de laatste manuscripten op 12 juli heb verstuurd, beschouw ik dat als teken dat ze niet warm lopen voor mijn pennenvrucht. Aan een bevestiging van ontvangst doen de meeste uitgevers niet. Of mijn verhaal op het juiste bureau is beland en serieus is bekeken, weet ik maar in één geval.
Maarten Muntinga (Uitgeverij Rainbow) noemt mijn verhaal somber (“uw blog is eigenlijk veel leuker”) en lijkt het te vergelijken met Reve’s De avonden. Een vleiende vergelijking, al vind ik mijn roman een stuk positiever en humoristischer. Houd moed, besluit Muntinga, Reve heeft ook moeten leuren met zijn verhaal.  

Levensdroom
Nu ben ik zeer bereid om nieuwe deuren langs te gaan, maar ik zou niet weten welke. Ik heb alles uit de kast gehaald om de interesse op te wekken en toe te treden tot het selecte groepje professionele romanschrijvers. Dat is mijn droom sinds mijn kindertijd. Een bijna levenslange droom, want ik ben 68. Sporters dromen heftig, maar vrij kort. Als je 35 bent, weet je dat je nooit voor het nationaal elftal geselecteerd zult worden of naar de Olympische Spelen zult gaan. Ontdekt worden als schrijver kan op iedere leeftijd, al heeft deze auteur de hoop opgegeven.   

Wel moedig
Het is triest. Ik doe het mezelf aan, natuurlijk. Wie zich geen persoonlijke doelen stelt, faalt nooit. Hij kan bij elke mislukking zeggen dat hij niet echt zijn best heeft gedaan en het ook niet zo graag wilde. Ik wil heel graag schrijver zijn en hoopte dat ik het ooit zou worden. Het was steeds een troostend perspectief, zoals ik pijnlijk besef nu het wegvalt. Van de andere kant ben ik tevreden dat ik mijn kinderdroom serieus heb durven nemen. En ga ik aan de slag met Plan B: zelf uitgeven.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Brieven gepost en op blogverlof tot 1 november

De laatste hardcopy-manuscripten van Leven is niet mijn hobby zijn op weg naar de uitgevers en de ontspanning neemt bezit van me. Zeventien brieven met bijlage heb ik verzonden, meer geschikte uitgevers kon ik niet vinden. Ik heb de lijst van Schrijverspunt uitgevlooid en in de veel langere lijst van zelfstandige uitgevers gezocht op namen die iets beloofden. Beide lijsten noemen uitgevers die intussen gestopt zijn of geen manuscripten accepteren. Bovendien zijn zelfstandige uitgevers vaak gespecialiseerd op regio, spirituele richting of seksuele voorkeur. In die situatie blijven er verbazend weinig kandidaten over die meerwaarde beloven.

Horde genomen
Wat de uitslag van deze actie ook wordt, ik heb weer een horde genomen op de weg naar publicatie. De eerste was het besluit om het manuscript als voltooid te beschouwen. De lokroep van uitstel is moeilijk te weerstaan, maar dat is me gelukt. Vervolgens werd ik geconfronteerd met de onverschilligheid van de uitgeefwereld wat betreft debutanten. Het was ontmoedigend, maar ik heb doorgezet. Met een zekere tevredenheid kan ik dus op blogverlof gaan, tot vrijdag 1 november. Dan maak ik de balans op en formuleer Plan B.  

Sociaal schrijven
Ik dank Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie) voor hun hulp bij dit blog. Hoewel ik ben begonnen om juridische redenen, is het gaandeweg een vaste plek geworden om problemen op te lossen en de juiste keuzes te maken. In tijden dat het schrijfproces dreigde vast te lopen, hield het blog me gaande. Het schrijven ervan en de reacties erop voorkwamen dat ik eenzaam bleef tobben en twijfelen. Uiteraard zijn de twee meeleesrondes in dit opzicht onmisbaar geweest. Ik dank de deelnemers van harte. Schrijven is zoveel leuker als je het samen doet.  

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.