Journalisten claimen virusvrijstelling

Ik krijg een sterk gevoel van déjà vu bij de strijd tegen het coronavirus. Heel lang geleden, in de sixties en seventies, was Frankrijk nog een cultureel gidsland. Films van Jean Luc Godard (Weekend, 1967) waren hot. Actrices als Simone Signoret werden gevraagd door Hollywoodproducers. En de boeken van existentialisten als Jean Paul Sartre (De verveling, 1938 Wegen der vrijheid, 1945-1949) en zijn levenspartner Simone de Beauvoir (De mandarijnen, 1954, De tweede sekse, 1949) waren must reads. Wie Frans las, had een groot financieel voordeel. In de Nederlandse vertaling waren de boeken dik en duur, de Franse Livres de poche handzaam en in Frankrijk zeer betaalbaar.

Meteen vastgelopen
Tot de groep rond Sartre behoorde de ook in het Frans zeer leesbare Albert Camus. Net als de andere existentialisten beschreef hij ethische dilemma’s, onder andere in De pest (1947). Jean Paul en Simone staan al decennia lang stof te verzamelen in mijn boekenkast. Het beduimelde pocketboek van La peste heb ik toevallig laatst herlezen voor dit  blog. Camus beschrijft namelijk een aspirant romanauteur in de wegens de ziekte geïsoleerde stad. Die is blijven steken in varianten van de eerste zin van zijn roman. Aan die valkuil ben ik in ieder geval ontkomen.
Beroepsmatige buitenstaander
Als ex-journalist identificeerde ik me natuurlijk met de collega die Camus beschrijft. Hij is in de hem vreemde stad voor een reportage en kan ineens niet weg. De man heeft moeite om dat te accepteren. Hij woont en werkt ergens anders en is alleen even in de stad voor een klusje. Hij ziet het drama om zich heen, maar heeft er niks mee te maken. Hij is niet bang om ziek te worden, de pest is een probleem van de locals. De epidemie zou hooguit een onderwerp voor een artikel kunnen zijn, maar de hoofdredacteur heeft daar geen behoefte aan.

Andermans probleem
Het déjà vu betreft niet alleen de maatregelen tegen de ziekte, maar de houding van de journalist. Ik heb ook steeds het idee dat de coronacrisis iets is van overheden en andere mensen. Dat het virus mijn Amsterdamse woning betreedt, kan ik me niet voorstellen. En mijn geliefden zonder kus te begroeten, vind ik barbaars. Zul je net zien dat juist mijn naasten besmet raken. Juist mensen als ik zouden in quarantaine moeten. Preventief.

P.S. De drieweekse reis naar Bhutan (zie vorige post) is afgelast
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Ontwrichtend virus kan tijd opleveren

Het coronavirus knaagt aan allerlei plannen. Eind deze maand zou ik voor drie weken vertrekken naar Bhutan. Dit autoritaire Himalayastaatje zelf meldt nog geen besmettingen, maar we reizen erheen via India. Daar mogen we rekenen op strenge gezondheidscontroles, al geldt voor het Noordoosten geen reisverbod. Nog niet.

Huwelijksreis naar Japan
En dan is er het huwelijk van mijn oudste zoon, op dinsdag 24 maart. De volgende dag wil het echtpaar op huwelijksreis naar Japan. Daar zijn alle scholen gesloten in een poging het virus te isoleren. Of dat lukt is de vraag. Een andere vraag is, of de Japanners reizigers blijven toelaten uit het besmette Nederland.
De hoop is, dat de ziekte de westerse wereld in het najaar niet langer ontwricht. De alarmistische voorspellingen over ebola en sars zijn immers ook niet uitgekomen. Het kan natuurlijk ook zo zijn, dat de ziekte zich blijft verspreiden tot ze zich overal gevestigd heeft. Zoals de pest in de Middeleeuwen, maar dan veel minder dodelijk. De tijd zal het leren. De kleuren op het kaartje geven het tijdstip aan waarop de pest een gebied bereikte. De epidemie begon in 1347 op De Krim (Oranje) en eindigde in Noord-Rusland (Rood).

Zoals het hoort
Volop afleiding dus, terwijl de eerste versie van het zetsel alle aandacht vraagt. Het leek allemaal simpel: de tekst laten inlopen in het zetprogramma InDesign en een drukker zoeken. De werkelijkheid blijkt weerbarstig. InDesign stelt me voor talloze keuzes. Natuurlijk moet ik het type letter en de grootte bepalen. Het moeilijkste probleem blijkt echter het wit. Hoeveel wit wil ik rond de tekst, tussen de regels, tussen de woorden en tussen de letters. Gelukkig heb ik een dtp’er ingehuurd, want  mijn eigen kennis van InDesign is volkomen weggezakt.
Ik ben geen grafisch toptalent en immuun tegen het innovatievirus. Ik wil een zetsel maken zoals het hoort, professioneel en tijdloos. Helaas blijkt dat ook hier qua technische specificaties vele keuzes nodig zijn, met het risico dat ik toch een vernieuwer word. Door onkunde. De tijd zal het leren, misschien drie weken eerder dan gepland.  

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

 

Het dure gelijk van mijn hoofdpersoon

Wat zou ik graag over beleggen schrijven! Geen menselijke activiteit die ik ken, confronteert je harder met de kansen die je mist. En met de oorzaken, die terug te voeren zijn op pure zwakte. Hebzucht, gebrek aan daadkracht en durf. Durf vooral om te geloven wat je waarneemt, durf om in de toekomst te kijken en die te accepteren, for better or for worse.

Goed gevoel bij Philips
Bij beleggen denken we vaak aan speculatie op basis van een gevoel (Philips is nu wel genoeg gedaald) of een esotere theorie (op basis van Fibonacci (1170-1250) verwacht ik een koersherstel van 33,3%). Dit soort beleggen is speculatief en een recept voor ruzie en slapeloze nachten.
Waar ik over wil schrijven is beleggen volgens de eendentest: het ziet er uit als een eend, het zwemt als een eend, het kwaakt als een eend, waarschijnlijk ís het een eend. Die test leidt vaak tot contra-intuïtieve inzichten, zoals dat de huizenprijzen weldra zullen dalen. Laat de lezer op zijn volgende feestje eens de proef op de som nemen. Alleen schuchter de mogelijkheid opperen dat huizen minder waard kunnen worden, dat is voldoende om de stemming grondig te verpesten.

Scheiding en kanker
Natuurlijk zijn er meer voorbeelden van moodspoilers. Praten over scheiding op een huwelijksfeest of een herstellende kankerpatiënt vertellen over iemand bij wie de ziekte terugkwam. Bij beleggen leg je je toekomstvisie echter vast. Je telt voor “Flippen” 37,66 euro per aandeel neer, omdat je denkt dat ze vanaf dat punt omhoog gaan. Bij opties geef je zelfs precies aan wanneer je denkt dat Philips op bijvoorbeeld 50 euro staat.
In het gewone leven pas je achterhaalde verwachtingen geleidelijk aan aan de teleurstellende werkelijkheid. Bij beleggen in aandelen is dat moeilijk en bij investeren in opties onmogelijk.

Vier mille misgelopen
Kritisch zijn over je successen, eerlijk zijn over je blunders, accepteren dat je anders denkt dan iedereen om je heen, dat is de prijs van succesvol beleggen. Beleggen vereist een zekere mate van autisme en is niet leuk. Of meestal niet leuk. Waarschijnlijk ben ik te negatief, omdat ik zojuist een grote kans heb gemist.
Ik schreef in mijn vorige post hoe mijn romanpersonage Diederik naar de beurs zou kijken en hoe hij aan zijn sombere analyse geld zou verdienen. Ik beloofde zijn visie te volgen, maar was traag met mijn blog en dacht dat ik na het weekend de opties wel kon kopen. Die gingen maandag meteen drie keer over de kop vanwege coronanieuws. Helaas. Bijna had ik met 2000 euro in drie dagen vier mille verdiend, ruim voldoende om de publicatie van Leven is niet mijn hobby te financieren. Maar ik was te laks.  

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Beurs bewijst of Diederik somber is of realistisch

Al worstelend met het opmaakprogramma InDesign denk ik geregeld aan mijn hoofdpersoon, de zestiger Diederik. Mijn meelezers vinden hem somber en passief en omdat hij iemand is zoals ik, trek ik me dat aan. Ik beschrijf de periode waarin hij persoonlijk en qua werk in een situatie komt waarin de oude regels niet meer gelden. Hij heeft bijvoorbeeld een aardige loopbaan gebouwd op realisme en financiële expertise. Op de afdeling communicatie speelt de werkelijkheid helaas een marginale rol. Diederiks inzicht in cijfertjes is alleen nuttig om toezichthouder en pers om de tuin te leiden.

Economieles geschrapt
Oorspronkelijk wilde ik Diederiks werkelijkheidszin en kennis integreren in de roman. Dat leek me ook nuttig voor de lezer, die ik soepel wat financiële inzichten dacht bij te brengen. De meeste meelezers namen deze passages voor kennisgeving aan. Eén van hen, notabene een econoom, vond dat ik ze moest schrappen. “Mensen willen een roman lezen, geen economieleerboek,” was zijn oordeel. Zo verdween de illustratie van Diederiks expertise uit de roman.

Tripje naar New York
Gelukkig voor mijn hoofdpersoon heb ik een blog waarin ik recht kan doen aan zijn deskundigheid.  Diederik bekijkt de economische situatie met realisme en inzicht, hij kan niet anders. Hij zou nu constateren dat de groei in de hele wereld terugvalt. Bedrijven en landen raken daardoor onvermijdelijk in de problemen. Landen als Turkije zijn geheel afhankelijk van buitenlands geld. Censuur en militaire avonturen veranderen daar niks aan.
Tegelijk staan de aandelenbeurzen op recordhoogtes. Het moment nadert waarop zij het slechte nieuws niet meer kunnen negeren. Dan komt een kettingreactie op gang waarbij de beleggers zich naar de uitgang haasten en de koersen inkakken.
Hier zouden Diederiks levensvisie en beleggingskennis hem goed van pas komen. Door de aankoop van putopties zou hij aan de crash aardig wat geld kunnen verdienen en zijn vrouw Claudia blij maken met een tripje naar New York of een mooi schilderij. Deze gedachte staat mij wel aan. Ik volg Diederiks advies op en koop die puts. Is Diederik somber of realistisch? We zullen het in december weten.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Even slikken en dan InDesign huren

Zelf boeken uitgeven is duur en ik ben pensionado en moet op de kleintjes letten. Ik woon in een afbetaald groot huis, maar leef van mijn pensioen dat alleen minder wordt. De officiële inflatie schijnt problematisch laag te zijn, maar in het echte leven stijgen de prijzen voortdurend en neemt de koopkracht van de euro navenant af.
Het is dus wel even schrikken als ik de kosten zie van de professionele opmaakprogramma’s. Voor de aankoop van QuarckXPress moet je 975 euro betalen. Adobe InDesign is alleen te huur, voor 288 euro per jaar. Nu je bijna verdrinkt in de zee van kosteloze apps, zou je denken dat er goedkopere alternatieven bestaan.

Liever gratis
De Duitse webhoster Strato bespreekt maar liefst vijf gratis opmaakprogramma’s, waarvan  Scribus  “bijna net zo veelzijdig is als InDesign”. Jammer genoeg is “de interface niet erg intuïtief en kunnen sommige functies slechts omslachtig worden gebruikt.” Met andere woorden: het kost veel tijd om je in te werken. Nu wil ik graag eind volgende maand het zetwerk afronden, dus Scribus gaat het niet worden.
Dat bezwaar geldt niet voor Lucidpress omdat het erg simpel is. Dat hoeft geen bezwaar te zijn, maar de maximale documentgrootte is drie pagina’s, dus volstrekt onvoldoende voor een roman.
Dan noemt Strato nog Canva en ivaDesigner. Canva is handig om grafieken en andere mooie dingen te ontwerpen, die ik niet nodig heb. Als pure publishing tool is het matig, volgens Strato. ivaDesigner tenslotte is alleen gratis in een uitgeklede versie. Zo moet je bijbetalen om je zetsel te converteren naar het Portable Document Format (PDF) dat de meeste drukkers eisen.

Mee met de meute
Er zijn zeker nog meer opties, maar het totale plaatje is duidelijk. Gratis is een relatief begrip en je hebt geen zekerheid dat je de drukker een professioneel zetsel kunt sturen.
Ik ben dus aangewezen op betaalde alternatieven. Daarvan ken ik QuarckXPress en Indesign beide uit ervaring, al is die kennis diep weggezakt. InDesign is tegenwoordig het standaardprogramma en kost out of pocket het minste. Ik ga voor InDesign. 

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het

Toch maar "De hoeragroep" als titel?

Nu ik mijn roman grafisch wil vormgeven, begin ik ook na te denken over het omslag. Wat daarop komt, is onverbrekelijk verbonden met de titel. Die luidde eerst Te grijs. Letterlijk en figuurlijk een exacte beschrijving van het verhaal. Helaas bleek de titel net zo inspirerend als Gebruikswijzing voor uw koffiezetapparaat. Anders lag die bij Leven is niet mijn hobby. Die titel bleef hangen. Hij overschaduwde echter de positieve strekking die het verhaal volgens mij heeft en die ik inmiddels expliciet heb gemaakt.

Acht soorten
Op internet kwam ik de bemoedigende mededeling tegen dat “ervaren redacteuren en schrijvers” altijd meerdere titels bedenken en die uittesten. Schrijfcoach Inez Risseeuw onderscheidt acht soorten titels, die ik allemaal spontaan op mijn boek toepas:

1) Personagetitel, bijvoorbeeld Moby Dick of, in mijn geval Diederik de Vries, bankemployé.

2) Situerende titel zoals On the road of, in mijn geval Onder het juk van de ouderdom.

3) Samenvattende titels zoals Reis om de wereld in 80 dagen. Voor mij: Verslag van een oudere werknemer.

4) Slotsomtitels zoals Een heel leven voor je of in mijn geval Te grijs.  

5) Verwijzende titels zoals Orpheus in de dessa of in mijn geval Leven is niet mijn hobby.

6) Kreettitels zoals Sex and the city of  in mijn geval Leugenpaleizen of Ouderdomsstuipen.

7) Kernbeeldtitels zoals Turks fruit. Dat kan bij mij De gul is onder de kust worden of De hoeragroep.

8) Tegenstellingentitels zoals Oorlog en vrede. Dat zou Vrees en hoop worden of Angst voor verlangen.

Kluts zoek
Ik moet  bekennen dat ik na deze exercitie mijn titelbeoordelingsvermogen even kwijt ben. Er is veel keus en alles heeft zijn voors en tegens qua lezers aantrekken. Vreemd genoeg heb ik wel een idee over de afbeelding op het omslag, namelijk een schilderij van Carspar Friedrich (1774-1840). Het is geen eigentijdse afbeelding of zelfs maar een zeegezicht, maar het geeft aan hoe Diederik aan de rand van zijn vertrouwde wereld is gekomen. Aan de rand, ook wel een goede titel.
.
Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Herschrijven en het slipje van Iris

Volgens wijlen W.F. Hermans (De donkere kamer van Damokles, 1958) mag in een roman geen mus van het dak vallen zonder gevolgen voor de dramatische handeling. Nu ben ik geen fan van deze zure geoloog annex schrijver, maar hij heeft gelijk. Aan het eind van mijn herschrijfmaand januari heb ik daarom het slipje van Iris in Diederiks kast gelegd. Hij had het in zijn bed gevonden en meegenomen, nadat ze hem verleid had. “Maar wat heeft hij er toen mee gedaan?” vroeg een meelezende vriend terecht.   

Tussen zijn ondergoed
Ik vind herschrijven erg moeilijk, zelf als het zo’n klein dingetje betreft. Uiteindelijk heb ik mijn hoofdpersoon het slipje van zijn collega na de was gewoon bij zijn ondergoed laten leggen, als aandenken. Daar vindt hij het terug, als hij het in zijn broek heeft gedaan en snel een schone onderbroek wil pakken. Achteraf een simpele oplossing, temeer omdat Diederiks vrouw Claudia uit huis is voor een huwelijksevaluatie.
Aan het eind van Leven is niet mijn hobby komt ze terug, maar dat beschrijf ik niet. “Als jij door de hel moet, ga ik met je mee,” zegt ze door de telefoon en daarmee besluit ik het verhaal. De hel van de erop volgende kankerbehandeling ken ik te goed, om me er opnieuw in te willen verdiepen.
 
Stofranden resteren
Mijn Diederik heeft natuurlijk al ervaring met narigheid. Hij is zijn vrouw, baan en gezondheid kwijt. En juist dan begint hij zijn richting te hervinden. Die keer ten goede is bij de meelezers niet overgekomen en daarom heb ik een opruimscène ingevoegd. In het volgende fragment heeft Diederik de geest gekregen en de stapels oude tijdschriften in zijn werkkamer ongezien in een tas gestopt en weggegooid. Stofranden resteren.

Als hij met een dweil de vloer schoonmaakt, valt zijn oog op de tas van zijn basgitaar, ook dik onder het stof. Hij neemt het zware pakket mee naar het aanrecht en begint het mechanisch te poetsen tot het weer glanst. Dan is het tijd voor een vroege borrel of een late mok thee. Hij kiest voor thee, die hij in de keuken opdrinkt, kijkend naar zijn bastas. Was het instrument rood of bruin? Het is zo lang geleden dat hij muziek heeft gemaakt. Met Claudia natuurlijk, maar die speelt nog, en hij… Hij glijdt af naar somber gepeins, tot hij nieuwsgierig wordt: hoe klonk die bas eigenlijk?  

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Wat als je je hoofdpersoon gaat haten

In 2017 kwam er een nieuw iemand in mijn leven. Hij heet Diederik en speelt de hoofdrol in mijn roman Leven is niet mijn hobby. Vorig jaar september heb ik afscheid van hem genomen, hij was af. Nadat de roman door zeventien uitgevers was afgewezen, heb ik Diederik voor een maand uitgenodigd, zodat ik zijn portret kan bijwerken. Het is een riskante operatie. Ik loop het gevaar dat ik eindeloos aan het personage zal blijven prutsen. Tegelijk neem ik het risico dat ik op hem uitgekeken raak of erger nog: een hekel aan hem krijg.    

Poirothater A. Christie
Het komt geregeld voor dat schrijvers hun hoofdpersoon gaan haten, zeker als ze in een reeks boeken optreden. Conan Doyle’s detective Sherlock Homes zette zijn serieuze boeken in de schaduw. Hij wilde Holmes daarom begraven “even if I bury my bank account with him." Bij de tweede poging was Holmes definitief dood. "If I had not killed him, he certainly would have killed me,” verdedigde Doyle zich.
Zijn landgenoot en collega Agatha Christie had het helemaal gehad met speurder Hercule Poirot en liet hem vermoorden. Henning Mankell liet inspecteur Kurt Wallander dementeren, om van hem af te komen. Ik wil maar zeggen: je gevoelens ten aanzien van je eigen schepsels kunnen hoog oplopen      

Driedimensionale roman
Ik heb eens met twee schrijvende vrienden een driedimensionale roman geschreven. Ik zelf bekeek alles vanuit Manuela, een selfmade effectenhandelaar van in de veertig. Het manuscript is in vergetelheid geraakt, maar Manuela zie ik nog geregeld voor me, leuk gekleed, vol energie en erg pienter. Ik houd van haar en zou haar graag beter leren kennen.

Bij Diederik heb ik daaraan geen behoefte, misschien omdat hij te veel op me is gaan lijken. Ik heb weinig liefde voor mezelf, laat staan voor mijn kloon Diederik. Ik sla met lichte verbazing gade hoe hij zich telkens weer redt, hij is deep down een overlever. Hij heeft aan het eind van het boek darmkanker en ik weet al dat hij daarvan zal genezen. Beschrijven zal ik dat niet. Er komt geen deel twee. Ik heb zijn worsteling met de zestigerscrisis met plezier verwoord, maar genoeg is genoeg. Ik ben toe aan een andere romanfiguur, een die minder op mij lijkt dan Diederik.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Schrijven is net als bas spelen

Naast een schrijversdroom, had ik ook een muzikantendroom. In de eerste zag ik me op schilderachtige locaties de laatste hand leggen aan weer een spraakmakende roman. Het beeld van mijzelf als muzikant steekt daar  schril tegen af. In een kale oefenruimte speel ik popclassics met een paar blowende ex-hippies. Terwijl de zangeres kweelt en schreeuwt en de sologitaar giert, speel ik een ondersteunende baslijn. Af en toe zing ik een stukje achtergrond. Mijn rol is bescheiden, ik ben een onopvallend onderdeel van de band. Heel af en toe treden we op in een gevangenis of een bejaardenhuis. Meestal spelen we voor ons zelf en toevallige bezoekers, die een pils komen drinken en meeswingen. Het gaat niet om aanzien of geld, maar puur om de lol.    

Vader Jacob
Om mijn basspel op te krikken neem ik les op de Amsterdamse Muziekschool. Met vier lessen achter de rug, kan ik nu Vader Jacob spelen en een stukje Lang zal hij leven. Mijn Deense docent, een jazzbassist, belooft een spannender repertoire – zodra ik bij het spelen mijn intellect kan uitschakelen. “Je zingt zuiver,” zegt hij telkens weer. “Je kent de toon al, je hoeft hem alleen op te zoeken. Maar wat je doet…” En hij wijst dan dreigend met een strijkstok in mijn richting. “…wat je doet is proberen je de juiste fret te herinneren en je zang daaraan aan te passen. Ook als het de verkeerde toon is.” Als ik dan beschaamd en ontmoedigd tegenover hem zit, basgitaar op schoot, benadrukt hij dat bas spelen voor mij simpel is. Als ik niet moeizaam nadenk, maar lui naspeel wat ik hoor in mijn hoofd.      

Luiheid leren
Het is een moeilijke opdracht, lui mijn ambities verwezenlijken. Toch moet ik dat leren, zeker nu ik weer werk aan de roman. Geen schema’s maken, geen nieuwe structuur bedenken. Gewoon af te toe de tekst bekijken en automatisch hier en daar iets aanscherpen omdat ik voel dat het zo moet. Niet nadenken, gewoon doen wat in mijn hoofd opkomt. Mijn hersens wéten al hoe Leven is niet mijn hobby er in aangescherpte vorm uitziet. Ik hoef het alleen op te tikken. Relaxed, lui, precies zoals ik bas moet spelen.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld

Doof voor de Sireneroep van het herschrijven

Nu al bekruipt me de twijfel over mijn strakke planning. “Het is een goede roman,” zei mijn vrouw vorig jaar na lezing van de DEF van Leven is niet mijn hobby. “Als je hem nog een keer van scratch af herschrijft, wordt hij zeker uitgegeven.” Ik ben toen voor een leeg document gaan zitten en begonnen met de eerste scène. Na een paar uur concludeerde ik dat ik er niks aan wilde en kon verbeteren. Dat geconstateerd hebbend, ben ik uitgevers gaan benaderen met het bekende, negatieve resultaat.    

Helemaal fout
Is het tijd voor een nieuwe herschrijfpoging? Ik heb als journalist nooit een tekst helemaal herschreven. Volgens communicatieadviseur Dr Louise Cornelis is dat helemaal fout: “Veel herschrijven, eindeloos misschien zelfs, is geen ‘probleem met schrijven’ hebben, maar juist een kenmerk van goed schrijverschap.” De eerste versie is volgens Cornelis een halffabricaat, een stroeve, niet lezergerichte tekst.
Met dat laatste ben ik in ieder geval oneens. Ik  heb veel kritiek op mijn roman gekregen, maar de leesbaarheid stond buiten kijf.     

Zonder genade
Een  kampioen herschrijven is Renate Dorrestein. Haar thriller Zonder genade (2001) herschreef ze “22 keer integraal van begin tot einde”. En met plezier: “Eigenlijk ga ik elke dag met rode wangen van de spanning naar mijn werk”. Het is voor haar telkens een ontdekkingsreis. Zij beschouwt het verhaal als een gegeven en gaat het door het herschrijven beter begrijpen en beter vorm geven. Dat kan lang duren: “Pas in de achttiende versie begreep ik waarom de hoofdpersoon zo extreem op het overlijden van zijn stiefzoon reageerde.” Alsnog had ze daarna vier versies nodig voor het boek af was. Het was toen ook een internationaal  succes. De Amerikaanse uitgever Viking betaalde voor de rechten 225.000 dollar.     

$10.000 per versie
Voor 10.000 dollar per versie is herschrijven natuurlijk verstandig. Helaas, zelfs als ik het zou kunnen, had het weinig nut. Alle relevante uitgevers hebben het verhaal al afgewezen. Ik kan niet bij ze terugkomen met een betere versie van dezelfde roman. Zonder professionele marketing zal het boek geen bestseller worden, maar ik wil er wel een paar verkopen. Daarvoor moet ik het positieve van het verhaal accentueren, dat is duidelijk uit de reacties. Aan die klus ga ik volgens plan de rest van januari besteden. En dan vind ik het wel genoeg. Misschien getuigt dit van slecht schrijverschap. Het zij zo.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.   

Eind maart moet het boek er zijn

Dit jaar moet het ervan komen: mijn roman Leven is niet mijn hobby moet verschijnen, in hard copy en als e-book. Ik ga de tekst zelf opmaken, heb ik besloten. Niet vanwege de kosten, maar omdat het eenvoudiger is. Als ik Roterdam zie staan in plaats van Rotterdam voeg ik simpelweg de ontbrekende "t" toe. Als ik de opmaak uitbesteed, moet ik dat aangeven, communiceren en controleren. Gecompliceerder nog is het inkorten van een zin, waarbij de zin verschillende keren heen en weer moet.
Of ik ook het omslag zelf ontwerp, weet ik niet. Dat hangt ervan af hoe tevreden ik dan over mijn eigen schepping ben. Ik heb nu nog geen inspiratie.     

Positiever, Michiel
Bij het nadenken over de marketing, stuitte ik op een lastig probleem. Dat ik bij makers en uitvoerders van ouderenbeleid voor een instructieve en geestige inside view kon zorgen, daaraan bestond weinig twijfel bij mijn meelezers. Eén van hen wees mij er echter op dat mijn gehoor een positieve visie zoekt en die ontbreekt in mijn boek.
”Diederiks vrouw komt bij hem terug, maar hij is zelf niks veranderd,” vatte een ander haar leesbeleving samen. Het verhaal is geestig verteld, maar inhoudelijk somber.
Ik zelf vind het verhaal wél positief. De conclusie is dus duidelijk: ik heb als schrijver gefaald en moet de tekst nog eens bekijken. Ik zal daar januari voor uittrekken. In februari maak ik de zaak op en in maart laat ik de boeken drukken.     

Lachend de berg op
In dit plan zou ik op vrijdag 27 maart in post 190 van dit blog kunnen melden dat het boek te koop is. Vervolgens vertrek ik voor drie weken naar Buthan. Een landje met steile bergen. Op dat moment ben ik hopelijk van een last bevrijd, zodat ik lachend de Himalaya beklim.       
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Griezelauteur King kan heel subtiel zijn

Op tweede Kerstdag gezellig met vrienden per veerpont overgestoken naar het filmmuseum Eye. Daar draaide het in Cannes bekroonde Koreaanse schelmenverhaal Parasite. Door toeval wordt een jongen uit een stinkende krottenwijk huisleraar van een meisje uit een rijk gezin. Via leugens en vervalste documenten haalt hij zijn zus binnen, zijn moeder en zijn vader. Niemand in het rijke gezin heeft het bedrog door, behalve het verwende zoontje. Dat merkt dat ze alle vier hetzelfde ruiken. Die passage deed me denken aan de Amerikaanse schrijver Stephen King.

   
Debiele dromenvanger
In Kings Dreamcatcher (2001) spelen scherpzinnige kinderen de hoofdrol en beschikt de debiel van het stel over paranormale eigenschappen. Ook het boek dat ik nu lees, It (1986), gaat over een groep fantasierijke kinderen. Zij kunnen de moordzuchtige clown en andere monsters zien en daardoor bestrijden. De volwassenen zijn ongelovig, blind en machteloos.
De meeste schrijvers beperken zich in hun fictie tot hun eigen, volwassen perspectief. Ikzelf ook. Ik weet dat ik als kind andere dingen zag dan als tiener en volwassene, maar ik heb geen toegang meer tot die belevingswereld. Heel knap dat King die wel weet terug te halen. Veel mensen zien hem als een platte bestsellerauteur zijn, maar volgens mij voegt hij met zijn inleving in kinderen wel degelijk iets toe aan de literatuur.     

Monsteralarm
Over volwassenen schrijft hij voorspelbaarder. Zo is het enige meisje uit de groep met harde hand door haar vader gecorrigeerd, wat moet verklaren dat ze zich ook door haar man laat straffen met de riem. Psychologie van de volle grond dus, maar dan komt het.
De kinderen hebben op hun bloed beloofd naar hun stadje terug te keren als de monsters weer actief worden. Als de enige die in het stadje gebleven is hen belt, laten ze inderdaad alles vallen en komen aanstormen om de monsters uit te schakelen of te sterven in de poging daartoe. Ook het meisje pakt meteen haar koffer, maar haar tirannieke man blokkeert de deuropening, riem in de hand. Of ze maar meteen weer wil uitpakken en zich voor hem beschikbaar wil stellen.
  
Afrossen
Zoals gewoonlijk ziet hij angst in haar ogen, maar hij merkt dat ze niet bang is voor hem. Hij voelt zich gekleineerd en begint te slaan. Zij accepteert dat, maar probeert hem tussen de slagen door duidelijk te maken dat ze écht weg moet. Hij slaat nog harder, doet een woeste uitval. Dan bekogelt ze hem met cosmeticaflesjes, gooit de kaptafel over hem heen en rost hem af met zijn eigen riem. Niet vanwege zijn wreedheid, maar omdat hij in de weg staat. Pas later dringt tot haar door dat ze zich bevrijd heeft uit een volstrekt onacceptabele situatie.
King heeft 61 boeken geschreven en 200 korte verhalen. The shining, The Green Mile en vele andere zijn verfilmd. Zijn inspiratie en vlijt maken me sprakeloos. En hij kon schrijven. Als ik zijn capaciteiten had, hadden alle uitgevers mijn manuscript willen hebben. Of in ieder geval een paar.
De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

A farewell to Ernest Hemingway

Hier in Miami Beach langs de stormachtige zee gelopen om na te denken over Ernest Hemingway (1899-1961). De schrijver van het romantische A farewell to arms en het Spartaanse The old man and the sea moet van dit tropische weer gehouden hebben, warm maar wisselvallig en altijd nadrukkelijk aanwezig. Hij woonde tussen zijn vele reizen door van 1931 tot 1939 ’s winters op Key West, de laatste van een lange sliert vlakke eilanden die met het vasteland en elkaar verbonden zijn door de Overseas Highway. Daarvóór liep er een spoorweg. Deze werd door de orkaan van 1935 verwoest.
De urenlange autorit over de Keys is een afwisseling van zee, mangrovebossen en Amerikaanse lintbebouwing. Hotels en motels, restaurants, vakantieparken, handels in auto-onderdelen en natuurlijk aanbieders van vistrips en levend aas, mijl na mijl, uur na uur.

Jacht op zwaardvissen
Key West is een verademing. De straten zijn Europees smal, met naast de onvermijdelijke enorme auto’s ook veel voetgangers en zelfs fietsers. De oudere huizen zijn in koloniale stijl, met ruime veranda’s. Eén daarvan was eigendom van Hemingway, die er een zwembad liet aanleggen en in een opkamer in de weelderige tuin A farewell schreef en For whom the bell tolls. En talloze korte verhalen en artikelen, want er moesten fikse rekeningen betaald worden, al was het huis gekocht door de vader van zijn tweede vrouw. Op zijn schrijfmachine tikte hij 500 tot 900 woorden per ochtend, van zes tot twaalf. Daarna ging hij met zijn boot de Pilar op jacht naar zwaardvissen en ander big game. En hij dronk natuurlijk.

   

Het goede leven
Het huis op Key West is gerieflijk en deed me beseffen dat Hemingway gewend was aan het goede leven. Zijn vader was een welgestelde arts. Tijdens zijn zogenaamde bohemienjaren in Parijs was Ernest correspondent voor de krant Toronto Star, terwijl zijn eerste vrouw een vast inkomen had uit het trust fund van haar familie. Europa was bovendien veel minder ontwikkeld dan de VS en een dollar was heel wat francs waard.
Zoals we zagen bracht ook Hemingway’s tweede vrouw geld mee en de derde was een succesvolle oorlogscorrespondent. Net als Hemingway versloeg ze de Tweede Wereldoorlog en zo ontmoetten ze  elkaar. Terugblikkend op hun huwelijk zei ze later “Tijdens de oorlog hadden we het goed. Daarna voerden we onze eigen oorlog.”
Na hun scheiding sloot Hemingway nog een vierde huwelijk, dat stand hield tot hij in 1961 zijn dubbelloops geweer in zijn mond stak en de trekker overhaalde.    

Dromen van de marathon
Als middelbare scholier droomde ik ervan, dat ik een Nederlandse tegenhanger van Hemingway zou worden, zij het een die in de liefde wél geluk zou vinden. Toen ik met pensioen ging, dacht ik althans met één roman succes te kunnen hebben. Nu is die droom vervlogen.
Toen ik hier over het strand liep, zag ik een hardloper. Ooit wilde hij misschien de marathon volbrengen, maar zo te zien was dat een illusie gebleken. Toch liep hij met duidelijk plezier. Daar moet ik een les uit trekken.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Maar Egyptisch haten doe ik niet

Ik zit hier in een motelkamer met uitzicht op de auto die in de plassen staat van het parkeerterrein. We hebben een kingsize bed, een magnetron en een apparaat om slappe koffie te brouwen. Amerikaanser kan het niet.

Egyptisch haten
Aanvankelijk was ik liever thuisgebleven om het boek af te maken, maar het is goed dat ik hier ben. Ik ben nog vol van de afwijzing van het manuscript, die voelt als de afwijzing in de liefde. De oude Egyptenaren. begroeven stukjes kleding en magische kruiden bij het huis van de geliefde om de afwijzing ongedaan te maken. In toverspreuken vroegen ze de goden om de geliefde op haar schreden te laten terugkeren. Als die afwijzend bleef, moest ze ellendig creperen, de toverspreuk gaf daarover gruwelijke details. Die haat tegenover de uitgevers heb ik niet. Afgewezen minnaars doen trouwens nog steeds een beroep op de Egyptische magie. Van afgewezen schrijvers weet ik dat niet.

Eten weggooien
In de literatuur is afwijzing door de geliefde een rijk thema, denk aan Turks fruit van Jan Wolkers. Na het vertrek van de teerbeminde Olga werpt de hoofdpersoon zich op iedere vrouw die hij krijgen kan.
Subtieler is Het verhaal van een huwelijk van de Noor Geir Gulliksen (2018). Als de echtgenote van de hoofdpersoon een andere verhouding krijgt, leeft hij zich in haar in. Hij gunt haar dat geluk, want hij houdt van zijn vrouw. Geleidelijk beseft hij dat hij haar verliest en wordt jaloers. Na haar vertrek gooit hij de etensvoorraad weg die ze samen hebben gekocht, want samen bestaat niet meer: “Degene die ze was toen ze bij mij was, is er sowieso niet meer. Degene die ik was toen ik bij haar was, is er ook niet meer.”

Schrijversdilemma
De meeste schrijvers halen hun inspiratie uit hun eigen leven. Dit leidt vaak tot ernstige conflicten met de omgeving, vandaar de constatering: Of je hebt vrienden, of je schrijft. Elke Geurts publiceerde de roman Ik nog wel van jou (2017) en diverse scheidingscolumns, maar werd in het echt ook verlaten. Hoe werkelijkheid en fictie bitterzoet door elkaar lopen, beschrijft ze in het volgende fragment.
Met een bevriend schrijver fiets ik mee terug naar huis.
“Het zijn goede stukjes hoor,” zegt hij. “Je wil hem zo wanhopig graag terug. Dat is de twist die erin zit.”
“En dat wil hij niet, hè” zeg ik.
“Nee!” zegt hij luid. ”Dat wil hij niet!”
Ik denk aan de universele wet van aantrekken en afstoten in de liefde en dat mijn schrijverij op deze manier misschien juist averechts zou werken.
“Wat er ook mooi aan is, is dat hij geen ánder heeft,” zegt de schrijver. “Meestal is er een ander, maar hij wíl je gewoon niet meer.”
“Ja, dat is prachtig, hè?” zeg ik.

Met dank aan Cécile Sanders (research) en Angeline Jansen (eindredactie)

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.

Layouten is kunst met een doel

Ik ga Leven is niet mijn hobby zelf layouten. Maar hoe? Zelfs met standaard software als MS Word kunnen we allemaal een tekst mooi opmaken. We hebben behalve de op beeldscherm populaire schreefloze lettertypes zoals Arial ook een keur aan schreefletters. De bekendste is de Times New Roman, ontworpen voor de The Times of London. Deze en andere schreefletters worden bijna alleen gebruikt voor kranten, tijdschriften, boeken en ander drukwerk.
Voor Sinterklaasgedichten heb je diverse handschriftletters. De meeste lettertypes (fonts) komen in een familie, die bestaat uit hoofd- en gewone letters (kapitaal en onderkast), allemaal in recht en cursief en in mager en vet. Nog steeds te weinig keuze? Dan zijn er Smallcaps, hoofdletters die je als kleine letter kunt gebruiken.

 
 

Snoepwinkel
In deze snoepwinkel van letters is het verleidelijk om je mandje vol te laden. Ik krijg uitnodigingen en vermiste-poezen-briefjes in de bus met vijf verschillende lettertypes. Kunstwerkjes zijn het, alleen: als layouter ben ik geen vrije artiest. Grafisch ontwerp is een toegepaste kunst met als doel een tekst (of verzameling beelden) te ontsluiten voor de lezer. Van ieder grafisch element moet je kunnen uitleggen wat de functie is. Dat is een normale eis. Als schrijver van de roman kan ik immers ook vertellen waarom ik een bepaald woord of leesteken gebruik.

Zelfonderschatting
“Ik let daar allemaal niet op,” zullen de gemiddelde boekenlezers zeggen. “Dat is voor vakmensen, die zien dat.” Daarmee onderschatten zij zichzelf. Zij nemen die grafische signalen niet bewust waar, maar reageren er wel op. Abstracte tekens omzetten in taal is een gecompliceerd proces. Herinner je je nog hoe moeilijk het was om een b van een d te onderscheiden?
Lezen is bij ons geautomatiseerd en we interpreteren grafische signalen in een fractie van een seconde. Overbodige signalen zoals verandering van lettertypes verlengen de verwerkingstijd en verkleinen het leesplezier. In de beperking toont zich de meester, dat moet ik voor ogen houden. Onopvallend moet ik de lezer helpen om te genieten van mijn roman.

De simpelste manier om te reageren is via facebook of michiel.nooren@outlook.com. Onder dit blog komt het reactieveld tevoorschijn als je klikt op Opmerkingen. Klik de klaplijst achter Reageer als open en klik op Naam/URL. Voer je naam in en als URL: www.mn.nl. Jouw naam komt dan in het reactieveld.